ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΙΑΝΙΑΣ

Αξιολόγηση εναλλακτικών σεναρίων ΤΠΣ - Παρατηρήσεις επί των σεναρίων – Περιοχή Φούρεσι (Δ.Ε. Γλυκών Νερών)

Κύριοι καλημέρα σας,

Καταθέτω τις παρατηρήσεις μου αποκλειστικά για την περιοχή Φούρεσι της Δημοτικής Ενότητας Γλυκών Νερών, καθώς είναι η μοναδική περιοχή που γνωρίζω σε βάθος, ζώντας και δραστηριοποιούμενος σε αυτήν επί περισσότερα από είκοσι (20) έτη. Η τοποθέτησή μου βασίζεται σε καθημερινή εμπειρία, πραγματικά δεδομένα και όχι σε θεωρητικές παραδοχές.

Η περιοχή Φούρεσι είναι ήδη κορεσμένη από την ανθρώπινη παρουσία και δεν επιδέχεται περαιτέρω αλλαγές σε κλίμακα χωρίς σοβαρή και μη αναστρέψιμη υποβάθμιση της ποιότητας ζωής, λόγος για τον οποίο είναι αναγκαία:

(1). Διατήρηση Κοινόχρηστων Χώρων – Πρασίνου (Κ.Χ.–ΠΡΑΣΙΝΟ)
Δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να μεταβληθούν οι υφιστάμενοι Κοινόχρηστοι Χώροι – Πράσινο, υπό οποιαδήποτε πρόφαση ή αφήγημα «ανάπτυξης».
Το Φούρεσι, παρότι χωρικά γειτνιάζει με τον Υμηττό, περιβάλλεται ασφυκτικά από τρεις (3) μεγάλες λεωφόρους (Μαραθώνος, Λαυρίου, Σπάτων) με συνεχή, αδιάκοπη κυκλοφορία σε 24ωρη βάση. Οι ελάχιστοι εναπομείναντες χώροι πρασίνου λειτουργούν ως ζώνες ανακούφισης δημιουργώντας ένα μικροκλίμα, σωτήριο για τη δημόσια υγεία και την περιβαλλοντική ισορροπία.
Οποιαδήποτε αλλαγή χρήσης στους Κ.Χ.–Πράσινο θα οδηγήσει:
• στην οριστική εξαφάνιση των τελευταίων ελεύθερων χώρων,
• σε περαιτέρω αύξηση της κυκλοφορίας,
• σε επιδείνωση της ποιότητας αέρα και θορύβου,
• σε άμεση υποβάθμιση της καθημερινότητας των κατοίκων.
Υπενθυμίζεται ότι η σημασία των Κ.Χ.–Πράσινων έχει επισημανθεί και από περιβαλλοντικούς οργανισμούς όπως η WWF, όχι μόνο για το Φούρεσι αλλά για το σύνολο της ευρύτερης περιοχής

(2). Απαγόρευση αύξησης Συντελεστών Δόμησης
Στο Φούρεσι δεν πρέπει να υπάρξει καμία μεταβολή στους συντελεστές δόμησης. Οποιαδήποτε αύξηση – η οποία σαφώς υπονοείται στα σενάρια – θα επιφέρει:
• αύξηση πληθυσμού,
• εκρηκτική αύξηση κυκλοφορίας,
• πρόσθετες ανάγκες σε υποδομές που δεν υπάρχουν και δεν μπορούν να δημιουργηθούν.
Οι υφιστάμενες υποδομές (οδικό δίκτυο, αποχέτευση, όμβρια ύδατα, χώροι στάθμευσης, κοινόχρηστοι χώροι) είναι ήδη ανεπαρκείς. Η αύξηση συντελεστών σε τέτοιες περιοχές αποτελεί δομικό δείκτη υποβάθμισης και όχι ανάπτυξης.

Η πρακτική αυτή έχει εφαρμοστεί επί δεκαετίες σε δήμους της Αττικής με γνωστά, καταστροφικά αποτελέσματα. Είναι χαρακτηριστικό παράδειγμα το γεγονός ότι ο νέος ΝΟΚ έχει οδηγήσει πολλούς ΟΤΑ σε δικαστικές προσφυγές κατά του Ελληνικού Δημοσίου (βλ. https://amarysianotia.gr/2025/12/23/χαράλαμπος-μπονάτσος-προσφυγή-για-τ/). Αντίστοιχα Δήμους που προσφεύγουν στο ΣΤΕ για την αναστολή ή/και ακύρωση νέων αδειών που βασίζονταν σε αύξηση του συντελεστή δόμησης, π.χ. ο Δήμος Αλίμου (βλ. https://www.ekathimerini.com/news/environment/1257792/building-bonus-dispute-escalates-in-alimos/), ο Δήμος Κηφισιάς (βλ. https://www.ekathimerini.com/economy/1236271/opposition-to-building-heights-bonus-growing/), ο Δ. Παπάγου-Χολαργού κ.ά.. Παραδείγματα σαν και αυτά που αφορούν τη διατήρηση του χαρακτήρα του οικιστικού περιβάλλοντος δεν πρέπει να αγνοηθούν.

(3). Μη αλλαγή κατηγοριών χρήσεων γης – Αυστηρή εφαρμογή του ισχύοντος πλαισίου
Οι κατηγορίες χρήσεων γης της περιοχής (Τύπου Α και Β - ά.4, ΦΕΚ 259/Δ/9.5.1989) δεν πρέπει να μεταβληθούν. Αντιθέτως, απαιτείται αυστηρότερος έλεγχος και περιορισμός μη οικιστικών χρήσεων.
Είναι κρίσιμο οι δημόσιοι φορείς αδειοδότησης να λειτουργούν απολύτως σύννομα. Δεν είναι αποδεκτό να εκδίδονται άδειες που δημιουργούν προβλήματα και εκ των υστέρων να επιχειρείται η «νομιμοποίησή» τους μέσω αλλαγής χρήσεων γης.
Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση των Εκπαιδευτηρίων Πλάτων, τα οποία έχουν πάρει πλέον με άδεια σε περιοχή Τύπου Α και για νέο κτίριο-σχολείο αλλά και για parking, παρά τις ρητές θέσεις του ΦΕΚ 259/Δ/1989 (βλ. § ΙΙ.2 του ά.4 στο ΦΕΚ 259, τ.Δ/9.5.1989 (περιοχή τύπου Β) «Κατ’ εξαίρεση στο πολεοδομικό κέντρο με στοιχεία Α, Β, Γ, Δ, Ε, Ζ, Η, Θ, Ι, Κ, Λ, Μ, Ν, Α επιτρέπεται μόνο η χρήση «κτίρια εκπαίδευσης»). Η συγκεκριμένη εγκατάσταση αρχίζει και προκαλεί δυσανάλογη αύξηση της κυκλοφορίας, ασύμβατη με τις δυνατότητες της περιοχής.
Στη συνέχεια βλέπουμε να εμφανίζεται μία SWOT ανάλυση στις εν λόγω μελέτες/σενάρια ως επιχείρημα για αλλαγές χρήσεων και συντελεστών. Πρόκειται για φαύλο κύκλο κακής χωρικής διαχείρισης. Αντίθετα, αντίστοιχη χρήση σε γειτονική περιοχή στο πάνω μέρος της Λ. Λαυρίου (κάτω από τους πρόποδες του Υμηττού), που δεν έχει πράσινο, χωρίς πυκνή κατοικία και χωρίς Κ.Χ., θα ήταν σαφώς ορθολογικότερη επιλογή.

Συμπέρασμα
Η εφαρμογή των σεναρίων «Ήπιας» ή «Έντονης Παρέμβασης» στα παραπάνω θέματα στο Φούρεσι συνιστά σοβαρό χωρικό σφάλμα. Σε μια περιοχή χωρίς δυνατότητα ουσιαστικής αναβάθμισης υποδομών, κάθε αλλαγή χρήσεων γης ή αύξηση συντελεστών θα οδηγήσει με μαθηματική ακρίβεια:
• στην απώλεια του εναπομείναντος πρασίνου,
• στην εξαφάνιση κοινόχρηστων χώρων,
• σε περαιτέρω κυκλοφοριακή και περιβαλλοντική ασφυξία,
• στην έλλειψη κοινόχρηστων και αναγκών υποδομών (στάθμευση, όμβρια, αποχέτευση, οδικό δίκτυο κ.λπ.) .....

Προς όφελος όλων, ο χωρικός σχεδιασμός πρέπει να είναι ικανός να προλάβει ένα πρόβλημα και όχι να φέρει μια κατάσταση θεραπείας με το πρόσχημα της «ανάπτυξης». Το μέλλον της περιοχής δεν μπορεί να βασίζεται σε παρεμβάσεις με γνωστό και προδιαγεγραμμένο αρνητικό αποτέλεσμα.