ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Νομικό πλαίσο απόρριψης της διαδικασίας επιλογής σεναρίων για το ΤΠΣ του Δήμου Πειραιά

Η διαδικασία εκπόνησης και επιλογής σεναρίου του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου οφείλει, κατά το άρθρο 24 του Συντάγματος, να διασφαλίζει ορθολογικό χωρικό σχεδιασμό και ουσιαστική συμμετοχή του κοινού στη λήψη αποφάσεων που επηρεάζουν το περιβάλλον και την ποιότητα ζωής. Η συνταγματική αυτή επιταγή εξειδικεύεται από τη Σύμβαση του Aarhus (ν. 3422/2005), καθώς και από την Οδηγία 2001/42/ΕΚ και την ΚΥΑ 107017/2006 για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση, σύμφωνα με τις οποίες το κοινό πρέπει να έχει έγκαιρη και αποτελεσματική δυνατότητα διατύπωσης απόψεων όταν όλες οι εναλλακτικές λύσεις παραμένουν ανοικτές.

Η υποχρέωση ουσιαστικής συμμετοχής προϋποθέτει την πλήρη και έγκαιρη πρόσβαση στα στοιχεία του σχεδιασμού, σύμφωνα και με το άρθρο 5Α του Συντάγματος. Η πρόσβαση αυτή δεν αποτελεί απλή τυπική διαφάνεια αλλά όρο άσκησης του συνταγματικά κατοχυρωμένου δικαιώματος συμμετοχής στον περιβαλλοντικό σχεδιασμό. Κατά την πάγια νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, η συμμετοχή του κοινού αποτελεί ουσιώδη τύπο της διαδικασίας και η πλημμελής τήρησή του καθιστά ακυρωτέα την πράξη έγκρισης σχεδίου.

Περαιτέρω, κατά το άρθρο 17 του Κώδικα Διοικητικής Διαδικασίας (ν. 2690/1999), κάθε διοικητική πράξη πρέπει να είναι ειδικώς και επαρκώς αιτιολογημένη, δηλαδή να στηρίζεται σε συγκεκριμένα πραγματικά δεδομένα, σε επιστημονική αξιολόγησή τους και σε σαφή λογική σύνδεση αυτών με το τελικό συμπέρασμα. Στον χωρικό σχεδιασμό, η αιτιολογία πρέπει να προκύπτει από αντικειμενικά και επαληθεύσιμα στοιχεία που επιτρέπουν τον έλεγχο της ορθότητας της κρίσης της διοίκησης.

Ειδικότερα, η επιλογή σεναρίου προϋποθέτει προηγούμενη περιβαλλοντική αξιολόγηση μέσω της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και εκτίμηση της φέρουσας ικανότητας του χώρου, όπως επιβάλλεται από το άρθρο 24 του Συντάγματος και τη σχετική περιβαλλοντική νομοθεσία. Η επιλογή λύσης χωρίς επαρκή πραγματικά δεδομένα ή χωρίς επιστημονικά επαληθεύσιμη μεθοδολογία δεν συνιστά τεκμηριωμένη διοικητική κρίση αλλά αυθαίρετη εκτίμηση.

Κατά συνέπεια, διαδικασία διαβούλευσης χωρίς πλήρη δημοσιοποίηση των μελετών και επιλογή σεναρίου που δεν προκύπτει από αναπαραγώγιμη επιστημονική αξιολόγηση δεν πληρούν τις απαιτήσεις του άρθρου 24 του Συντάγματος και της νόμιμης αιτιολογίας της διοικητικής πράξης.