ΕΠΣ ΔΥΤΙΚΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ: ΔΗΜΟΥ ΚΥΘΝΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΣΕΡΙΦΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΣΙΦΝΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΚΙΜΩΛΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΜΗΛΟΥ

Ιστορικά εξορυκτικά τοπία – ανάγκη πρόβλεψης ήπιων έργων αποκατάστασης και ανάδειξης

Στην περιοχή Σαρακήνικο της Μήλου υφίσταται ακίνητο, στο οποίο ο αρχικός αγοραστής Δημήτριος Χρυσούλης ασκούσε εξορυκτική δραστηριότητα καολίνη έως και το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Η δραστηριότητα αυτή έχει αφήσει σαφές και ανεξίτηλο γεωμορφολογικό αποτύπωμα, ιδίως στους βραχώδεις σχηματισμούς που συνορεύουν με τη θάλασσα.

Το τοπίο αυτό, αν και ιδιαίτερα φωτογενές και μοναδικό, είναι σήμερα δυσπρόσιτο και δυνητικά επικίνδυνο, λόγω έλλειψης στοιχειωδών υποδομών ασφάλειας (διαδρομές, κλίμακες, προστατευτικά). Η απουσία διαχείρισης δεν συνιστά προστασία, αλλά παραμέληση ενός ιστορικού μεταλλευτικού τοπίου, με αυξημένο κίνδυνο για επισκέπτες.

Στο πλαίσιο αυτό επισημαίνεται ότι:
1. Το εν λόγω ακίνητο δεν αποτελεί “παρθένο φυσικό τοπίο”, αλλά ιστορικό εξορυκτικό τοπίο, προϊόν προπολεμικής μεταλλευτικής δραστηριότητας.
2. Ο Μεταλλευτικός Κώδικας (Ν.Δ. 210/1973), σε συνδυασμό με την περιβαλλοντική νομοθεσία, προβλέπει και ενθαρρύνει έργα αποκατάστασης, ανάδειξης και ασφαλούς διαχείρισης παλαιών μεταλλευτικών χώρων, ιδίως όταν δεν επανεκκινείται εξόρυξη.
3. Το ίδιο το ΕΠΣ Κυκλάδων αναγνωρίζει την κατηγορία «αποκατάσταση παλαιών λατομείων / μεταλλείων», με δυνατότητα ήπιων παρεμβάσεων πολιτιστικού, εκπαιδευτικού και επισκέψιμου χαρακτήρα.

Κατόπιν των ανωτέρω, ζητείται το ΕΠΣ:
- να προβλέψει ρητά τη δυνατότητα υλοποίησης ήπιων έργων αποκατάστασης, ασφάλειας και ανάδειξης σε ιστορικά εξορυκτικά τοπία,
- να μην αντιμετωπίζει τέτοιους χώρους με οριζόντια απαγορευτική λογική,
- και να αναγνωρίσει ότι η ελεγχόμενη πρόσβαση και ανάδειξη συνιστούν μορφή προστασίας και όχι απειλή για το τοπίο.

Η πρόβλεψη αυτή είναι κρίσιμη ώστε χώροι όπως το πρώην νταμάρι καολίνη του Δημητρίου Χρυσούλη στο Σαρακήνικο να μπορούν, μελλοντικά και κατόπιν των απαιτούμενων εγκρίσεων, να μετατραπούν σε παραδείγματα ασφαλούς, εκπαιδευτικής και πολιτιστικής αξιοποίησης γεωλογικής κληρονομιάς.