ΕΠΣ ΔΗΜΟΥ ΝΑΞΟΥ ΚΑΙ ΜΙΚΡΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ - ΔΗΜΟΥ ΑΝΤΙΠΑΡΟΥ

Εμπεριστατωμένες παρατηρήσεις και αίτημα αναθεώρησης της ελάχιστης αρτιότητας δόμησης στη νήσο Σχοινούσα

Στο πλαίσιο της παρούσας διαδικασίας δημόσιας διαβούλευσης για τους πολεοδομικούς χάρτες,για το νησί Σχοινούσα όπου και κατάγομαι καταθέτω την κατηγορηματική μου αντίθεση στη ρύθμιση που προβλέπει ελάχιστη αρτιότητα ενός (1) στρέμματος ως προϋπόθεση δόμησης στα νησιά.

Η επιβολή ενιαίου και οριζόντιου ορίου 1.000 τ.μ., χωρίς επαρκή στάθμιση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε νησιωτικής περιοχής, συνιστά σοβαρό και δυσανάλογο περιορισμό του δικαιώματος ιδιοκτησίας, το οποίο κατοχυρώνεται στο άρθρο 17 του Συντάγματος, καθώς και στο άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ.

Σύμφωνα με τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αρχή της αναλογικότητας (άρθρο 25 παρ. 1 Συντάγματος), κάθε περιορισμός θεμελιώδους δικαιώματος οφείλει:
• να είναι πρόσφορος για την επίτευξη του επιδιωκόμενου σκοπού,
• να είναι αναγκαίος,
• και να μην υπερβαίνει το απολύτως αναγκαίο μέτρο.

Η πάγια νομολογία του Συμβούλιο της Επικρατείας έχει πράγματι αναγνωρίσει τη σημασία του ορθολογικού χωροταξικού σχεδιασμού και της προστασίας του περιβάλλοντος (άρθρο 24 Συντάγματος). Ωστόσο, έχει επίσης κρίνει ότι οι πολεοδομικοί περιορισμοί δεν μπορούν να οδηγούν σε ουσιαστική απομείωση ή αδρανοποίηση της ιδιοκτησίας χωρίς επαρκή τεκμηρίωση και χωρίς ειδική αιτιολόγηση.

Η καθολική απαίτηση αρτιότητας ενός στρέμματος:
• Ακυρώνει στην πράξη την οικοδομησιμότητα πλήθους υφιστάμενων μικρών ιδιοκτησιών.
• Δημιουργεί άνιση μεταχείριση μεταξύ πολιτών.
• Ευνοεί τη συγκέντρωση γης σε λίγους οικονομικά ισχυρούς φορείς.
• Υπονομεύει τη δυνατότητα των μόνιμων κατοίκων να παραμείνουν στον τόπο τους.
• Αντιβαίνει στην ανάγκη στήριξης της νησιωτικότητας, η οποία αποτελεί συνταγματικά και ευρωπαϊκά αναγνωρισμένη ιδιαιτερότητα.

Στα νησιά, όπου η ιδιοκτησία είναι ιστορικά κατακερματισμένη και ο οικιστικός ιστός έχει διαμορφωθεί σε μικρότερες επιφάνειες, η επιβολή ενιαίου ορίου 1.000 τ.μ. δεν ανταποκρίνεται στην πολεοδομική πραγματικότητα ούτε διασφαλίζει κατ’ ανάγκην καλύτερη περιβαλλοντική προστασία.

Η προστασία του περιβάλλοντος δεν ταυτίζεται με την υπέρμετρη απαγόρευση. Επιτυγχάνεται μέσω ορθών όρων δόμησης (συντελεστής δόμησης, ποσοστό κάλυψης, μέγιστο ύψος, μορφολογικοί περιορισμοί), και όχι μέσω αποκλεισμού των μικρών ιδιοκτησιών από κάθε δυνατότητα αξιοποίησης.

Κατόπιν των ανωτέρω, προτείνεται η αναθεώρηση της προβλεπόμενης ελάχιστης αρτιότητας και ο καθορισμός της στα πεντακόσια (500) τ.μ. ή, εναλλακτικά, έως εξακόσια (600) τ.μ., με ταυτόχρονη πρόβλεψη αυστηρών και σαφών όρων δόμησης, ώστε να εξασφαλίζεται:
• Η αρχή της βιώσιμης ανάπτυξης.
• Η ισόρροπη πολεοδομική οργάνωση.
• Η κοινωνική συνοχή των νησιωτικών κοινωνιών.
• Η ουσιαστική προστασία του φυσικού και πολιτιστικού τοπίου.

Η βιωσιμότητα των νησιών δεν επιτυγχάνεται με μέτρα που αποκλείουν τους μικρούς ιδιοκτήτες από την αξιοποίηση της περιουσίας τους. Αντιθέτως, απαιτείται ισορροπία μεταξύ δημοσίου συμφέροντος και ατομικών δικαιωμάτων.

Ζητείται, συνεπώς, η επανεξέταση και τροποποίηση των πολεοδομικών χαρτών,στο νησί Σχοινούσα ώστε η ελάχιστη αρτιότητα δόμησης να προσαρμοστεί σε ρεαλιστικά και αναλογικά επίπεδα (500–600 τ.μ.), με ειδική αιτιολόγηση ανά νησιωτική ενότητα και όχι με οριζόντια εφαρμογή ενιαίου περιορισμού.

Η Πολιτεία οφείλει να σχεδιάζει με μέτρο, δικαιοσύνη και σεβασμό προς τους πολίτες που διατηρούν ζωντανές τις νησιωτικές περιοχές.

Με εκτίμηση
Νομικός Ηρακλής