ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΚΩ - ΔΗΜΟΥ ΝΙΣΥΡΟΥ

Σχολιασμός 3 Σεναρίων

1. Στους χάρτες των προτάσεων που προκύπτουν από τη μελέτη, και στα τρία σενάρια, δεν εμφανίζεται η πραγματική υφιστάμενη κατανομή των χρήσεων σήμερα (πχ οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις τουριστικές, βιομηχανικές, κτλ), επομένως είναι δύσκολο να γίνει σύγκριση με τα όρια των προτάσεων. Η κλίμακα που παρουσιάζονται οι χάρτες δεν δίνει ακρίβεια για τον καθορισμό των ορίων των προτεινόμενων ζωνών.
2. Θα πρέπει να αξιολογηθούν οι χρήσεις γης στις ήδη υφιστάμενες καθορισμένες χρήσης γης συνολικά για να μπορέσει να αξιολογηθεί τι απαιτείται για το σύνολο του Δήμου Κω. Για παράδειγμα οι χρήσεις που καθορίζουν οι ΖΟΕ Κω δεν ανταποκρίνονται στις πραγματικές εφαρμοσμένες χρήσεις. Είναι ενδιαφέρον πως η προτεινόμενη μελέτη του ΤΠΣ, ενώ αναφέρεται σε πρόταση για τη βιομηχανική ζώνη, που ανήκει στις ΖΟΕ Κω, δεν ασχολήθηκε να δείξει τις τουριστικές ζώνες που ανήκουν στις ΖΟΕ Κω, πχ στο Ψαλίδι και στην Λάμπη.
3. Στους χάρτες των προτάσεων επίσης φαίνεται η περιοχή προστασίας Νατούρα, χωρίς να γίνεται κάποια πρόταση για τις χρήσεις στις περιοχές αυτές, ενώ τμήμα αυτής ανήκει στη σημερινή υφιστάμενη ΖΟΕ που καθορίζει χρήσεις γης και επιτρέπεται η δόμηση με τους ειδικούς περιορισμούς λόγω Νατούρα, ενώ εντός αυτή είναι και οι εκτός οικισμού περιοχές του Τιγκακίου που έχουν έντονη τουριστική χρήση. Οι χρήσεις θα καθοριστούν από τις εξειδικευμένες μελέτες ΕΜΠ που είναι υπό εκπόνηση ή θα περιοριστούν από εκεί; Δεν πρέπει να υπάρχει πρόταση του ΤΠΣ για αυτές;
4. Οι υπόλοιπες συσχετιζόμενες μελέτες που αναφέρθηκαν στην παρουσίαση, όπως το σχέδιο εγκεκριμένων δρόμων, γεωλογικών μελετών, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο του Τουρισμού, το Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο των ΑΠΕ, η Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη της περιοχής Natura και το Περιφερειακό Χωροταξικό Πλαίσιο Ν.Αιγαίου θα έπρεπε να γίνονται προγενέστερα, ώστε να βοηθάει η μία μελέτη την άλλη στην σαφήνεια της και όχι να δημιουργούνται αντικρουόμενες θέσεις. Για παράδειγμα στην πρώτη παρουσίαση του Ειδικού Χωροταξικού Τουρισμού φαινόταν κορεσμένη η περιοχή του πρώην Δήμου Κω και αναπτυσσόμενες τουριστικά οι περιοχές του πρώην Δήμου Δικαίου και Δήμου Ηρακλειδών. Από την μελέτη του ΤΠΣ προέκυψε ότι υπάρχει μεγαλύτερος φόρτος στον Δήμο Ηρακλειδών. Ας προβληματιστούμε, για παράδειγμα, αν ο δείκτης ανεκτού πληθυσμού επισκεπτών ΔΑΠΕ είναι αυτός που δείχνει πραγματικά την εικόνα του κορεσμού μιας περιοχής σε φυσικούς πόρους ή δηλώνει ότι όσο περισσότερους μόνιμους κάτοικους έχω, μπορώ να υποστηρίξω περισσότερους επισκέπτες. Πως ποσοτικοποιείται με αυτό το δείκτη η έλλειψη πίεσης νερού τις κρίσιμες ώρες σε πολλές περιοχές της πόλης; Αντέχουν οι βιολογικοί καθαρισμοί; Πως αντικατοπτρίζεται η αίσθηση ασφυξίας των κατοίκων τις περιόδους αιχμής; Αν οι δείκτες δεν αντικατοπτρίζουν την πραγματική εικόνα και αίσθηση της κοινή γνώμης, μήπως πρέπει να αναρωτηθούμε αν είναι αυτοί χρήσιμοι για τη λήψη αποφάσεων. Θα πρέπει να υπάρχει πλήρης εικόνα για την φέρουσα ικανότητα του νησιού στο σύνολο του ως προς τους πόρους και όχι μόνο ως προς τον πληθυσμό. Οι φυσικοί πόροι του νησιού είναι ενιαίοι, όπως και οι υποδομές, δρόμοι, λιμάνια, αεροδρόμιο.
5. Στο Ειδικό Χωροταξικό τουρισμού για παράδειγμα απαγόρευε τις αγροτικές χρήσεις στις κορεσμένες περιοχές, ενώ από τις προτάσεις 2 και 3 προκύπτει εδώ στο ΤΠΣ μετά τις γεωτεχνικές έρευνες ότι υπάρχει αξιόλογη αγροτική γη. Ποιός λοιπόν θα τα αξιολογήσει συνολικά; Θα έρθει μετά το Ειδικό Χωροταξικό και θα πει αυτές οι αξιόλογες αγροτικές χρήσεις δεν μπορούν να εφαρμοστούν; Θα λυθεί το πρόβλημα των χρήσεων γης ή θα είναι ένα νέο δαιδαλώδες μυστήριο που θα ψάχνουμε σε δέκα νομοθεσίες; Δεν πρέπει το ΤΠΣ να δώσει ένα τελικό χάρτη, έχοντας λάβει υπόψη, Natoura, Αρχαιολογία, Τουρισμό, ΑΠΕ και οτιδήποτε άλλο;
6. Είναι πολύ σωστό στο σενάριο 3 ότι οι περιοχές πολεοδόμησης που προτείνονται σε επέκταση των σχεδίων πόλεων και των οικισμών να μην έχουν χρήσεις βραχυχρόνιας μίσθωσης και να μην αναπτύσσονται περισσότερες νέες τουριστικές μονάδες, για να λυθεί το θέμα των ελλείψεων κατοικιών. Από την άλλη ένα ξενοδοχείο πόλης με 50 κλίνες έχει μικρότερο αποτύπωμα στο περιβάλλον, από ένα ξενοδοχείο σε εκτός σχεδίου περιοχή που κάθε δωμάτιο έχει δική του πισίνα και λοιπές πολυτέλειες.
7. Πως το Σενάριο 3 είναι πιο παρεμβατικό αν επιτρέπει μεγαλύτερη βιομηχανική ζώνη-ζώνη χονδρεμπορίου; Είναι η βιομηχανική ζώνη πιο παρεμβατική, όπως ονομάζεται άστοχα, ενώ ουσιαστικά εννοεί ότι παρέχει μεγαλύτερη προστασία; Επίσης, εδώ σημειώνεται για το Σενάριο 3, ότι ενώ στην παρουσίαση υπάρχει χάρτης που δείχνει επιπλέον περιοχή χονδρεμπορίου σε επέκταση της υφιστάμενης (εντός σημερινής ΖΟΕ 4), δεν παρουσιάζεται στο χάρτη που έχει αναρτηθεί για το σενάριο αυτό. Στον ίδιο χάρτη του σεναρίου 3 δεν φαίνεται και η περιοχή αναζήτησης βιομηχανικής ζώνης-χονδρεμπορίου στο κέντρο του νησιού πριν τις Πόρτες κοντά στη θέση που είναι ο ΧΥΤΑ που αναφέρεται στο σενάριο 2. Αλήθεια οι βιομηχανικές ζώνες πως καθορίζονται χωροταξικά, με τι κριτήρια; Ή μόνο νομιμοποιούνται οι υφιστάμενες εγκαταστάσεις; Πως δίνονται τα όρια σε αυτές; Πχ σε αυτή που περιλαμβάνεται η ΔΕΗ στο Μαστιχάρι, οριοθετούνται από Κ.Μ. ή αλλιώς;
8. Από το Σενάριο 2 με ποιους τρόπους αξιολογήθηκε η χωροθέτηση στο κέντρο του νησιού η ζώνη με χρώμα μωβ είναι η βιομηχανική ζώνη και ζώνη χονδρεμπορίου (κοντά στο ΧΥΤΑ). Σήμερα, όλο το χονδρεμπόριο καταχρηστικά των νομοθετημένων χρήσεων, γίνεται περί της επαρχιακής οδού, εντός της περιοχής ΖΟΕ, κοντά στην πόλη της Κω σε περιοχές που δεν επιτρέπονται οι χρήσεις αυτές – βόρεια της επαρχιακής οδού – ΖΟΕ 4. Η πρόταση στο "ρεαλιστικό" σενάριο 2 είναι ότι θα μεταφερθούν όλες οι εγκαταστάσεις χονδρεμπορίου - βιομηχανιών κοντά στο ΧΥΤΑ; Υπάρχουν εκεί κατάλληλα γήπεδα σε μέγεθος, σε γη; Η περιοχή είναι επίσης οροπέδιο και φαίνεται από παντού, θα μεταφερθούν οι χρήσεις εκεί ή απλά πάλι νομιμοποιούνται οι υφιστάμενες εκεί εγκαταστάσεις;
9. Συμπερασματικά από τα σενάρια 2 και 3 δεν προκύπτει ότι γίνεται κάποια ουσιαστική προστασία του νησιού από τον υπερτουρισμό και τις βασικές χρήσεις που καταναλώνουν τους πόρους του. Αντιθέτως, στις ροζ περιοχές - τουριστικές περιλαμβάνονται όλες οι ξενοδοχειακές μονάδες που αναπτύσσονται κατά μήπως των ακτογραμμών του νησιού καθώς και ΟΛΕΣ οι περιοχές "φιλέτα" παράλληλα με την ακτογραμμή που πολλές από αυτές επίσης είναι πεδινές και κατάλληλες για καλλιέργεια. Αν σε όλες αυτές οι περιοχές χτιστούν τουριστικά καταλύματα, γιατί είναι καλύτερο το σενάριο 2 από το 1; Που έγκειται η προστασία του νησιού από την ήδη κορεσμένη τουριστικά κατάσταση; Προφανώς είναι απαραίτητη η ζώνη 100μ για την προστασία των ακτών, ας μην ξεχνάμε πόσες προστατευόμενες αμμοθίνες έχουν καταστραφεί από ξενοδοχειακές μονάδες για την εύκολη πρόσβαση στη θάλασσα. Δεν υπάρχουν περιοχές αξιόλογης αγροτικής γης στο Μαστιχάρι ή και και αλλού σε όλο το νησί; Η κλίμακα του χάρτη κάνει δύσκολη τη σύγκριση με τις πραγματικές ζώνες μία προς μία μέσα σε 5 μέρες, ωστόσο αν κανείς συγκρίνει τη μικρή τουριστική ζώνη που είναι τα μεγάλα ξενοδοχεία στην Κέφαλο βλέπει ότι έχουν περιληφθεί επιπλέον εκτάσεις; Εκεί τελειώνουν οι Κ.Μ. τους ή οι μελλοντικές τους επεκτάσεις;
10. Δίνεται η εντύπωση ότι στο νησί προτείνονται εναλλακτικές, αλλά ουσιαστικά οι προτάσεις είναι μονόδρομος ή δεν θα κάνουμε τίποτα και θα συνεχίσουν τα πράγματα να κινούνται χωρίς όριο ή θα επιλέξουμε το 2 ή το 3 σενάριο που για τον τουρισμό είναι το ίδιο και θα τσακωνόμαστε για τα όρια. Η΄ θα βρίσκονται κόλπα των μηχανικών για να ξεπερνάνε τα δήθεν περιοριστικά όρια, όπως αυτά που προτείνονται των 100 κλινών, για να χτίσουν μεγαλύτερες μονάδες, τέμνοντας τα γήπεδα στην επιτρεπόμενη αρτιότητα. Το επεμβατικό σενάριο, θα έπρεπε να καταργεί τις ροζ εντελώς ζώνες, καθώς και όλες τις αντίστοιχες εντός ΖΟΕ και ΝΑΤΟΥΡΑ που είναι σήμερα κρυμμένες, και να έλεγε, υπάρχουν αρκετά πολλές κλίνες σε αυτό το νησί, ας ζήσουμε με όσες έχει.
11. Το ΤΠΣ θα έπρεπε να βοηθήσει στην αειφορία του νησιού. Η τάση ο τουρισμός να γίνει μονοκαλλιέργεια στην Κω δεν είναι ορθή. Θα πρέπει να αναπτυχθεί ισορροπημένα το νησί, να είναι όσο το δυνατόν αυτάρκες, να είναι φιλικό προς τον πληθυσμό βάσης του, προς τους φυσικούς πόρους που ήδη στενάζουν και να υπάρχουν οριοθετημένες χρήσεις επαρκείς για τις ανάγκες των κατοίκων του, διαφορετικά θα συνεχίζουν απαράδεκτες λογικές αυθαιρεσιών που τείνουν να νομιμοποιούνται με τα χρόνια χωρίς κανένα σχεδιασμό και με όλους τους κινδύνους που αυτό συνεπάγεται, πχ Καμάρι Κεφάλου με άδειες σεισμόπληκτων, οικισμοί της Κω μη κυρωμένοι από το 1989 λόγω μη καθορισμού των ρεμάτων, παράνομες χρήσεις χονδρεμπορίου επί της επαρχιακής οδού, παράνομες χρήσεις ψυχαγωγίας εντός οικιστικών περιοχών. Ο σωστός σχεδιασμός δεν μπορεί να γίνει με την πίεση ότι πρέπει να παραδοθεί τον Απρίλιο τελική πρόταση, γιατί αλλιώς θα χαθούν οι πόροι, ενώ η παρουσίαση των σεναρίων ήταν σχεδιασμένη αρχικά για αρχές Ιουλίου. Ούτε επαρκεί η διαβούλευση 5 ημερών για να κατανοηθούν σε βάθος και να αξιολογηθούν τα σενάρια από όλους. Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι βέβαια ότι εκκρεμούν άλλες συνδεδεμένες μελέτες και ότι ο σχεδιασμός αυτός έχει μεγάλο ορίζοντα εφαρμογής, άρα αν δεν γίνει σωστά επηρεάζει σοβαρά το μέλλον του τόπου. Ας αναλογιστούμε την ευθύνη.

Χριστίνα Πολίτου, πολιτικός μηχανικός