ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΚΩ - ΔΗΜΟΥ ΝΙΣΥΡΟΥ

ΤΟΥΡΙΣΜΟΣ- ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ- ΣΤΕΑΓΑΣΤΙΚΟ

Το Τ.Π.Σ. εφόσον στοχεύουν εξ' ορισμού να αποτελέσουν το βασικό εργαλείο χωρικής οργάνωσης για τα επόμενα χρόνια ανά δήμο- περιφερειακή ενότητα, οφείλουν να δίνουν εκτός από ξεκάθαρες κατευθύνσεις, σαφή μέτρα, όρους, αλλά και περιορισμούς.
Ξεκάθαρη κατεύθυνση και αναγκαιότητα για τη μεγάλη πλειοψηφία της τοπικής κοινωνίας, όσων ζουν και εργάζονται στο νησί της Κω, είναι ο περιορισμός του τουρισμού ως μονοκαλλιέργεια στην ανάπτυξη του τόπου. Οι αριθμητικοί δείκτες αποδεικνύουν ότι ενώ ο τριτογενής τομέας (και συγκεκριμένα ο τουρισμός) είναι ο βασικός τροχός της οικονομίας βάσει εσόδων, αυτό δεν αντικατοπτρίζεται στο εισόδημα των κατοίκων αφού το οικογενειακό εισόδημα είναι κάτω από το Μ.Ο. της χώρας). Μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, ξενοδοχειακοί όμιλοι με τη βάση τους εκτός νησιού, τουριστικά πρακτορεία του εξωτερικού επωφελούνται από την τουριστική ανάπτυξη και το υπάρχον μοντέλο και στο νησί μένει η επιβάρυνση των υποδομών, η όχληση και η περιβαλλοντική καταστροφή. Το νησί κάθε μέρα γίνεται όλο και πιο αφιλόξενο για τους ίδιους τους κατοίκους (αλλά και για τους επισκέπτες τελικά) και αυτό οι κάτοικοι το καταλαβαίνουν ποιοτικά, όχι μόνο μέσα από τους δείκτες κορεσμού κλπ. Εκρηκτική υπερφόρτωση τους μήνες της τουριστικής σεζόν, ερημοποίηση τους υπόλοιπους μήνες. Προφανώς σε αυτό δεν αποτελεί λύση, αλλά κίνηση οριστικής καταδίκης η επέκταση της σεζόν καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου με τα τωρινά δεδομένα, όπως προτείνουν μερικοί. Επίσης, οι μελέτες φέρουσας ικανότητας είναι απαραίτητες για την κατανόηση των παραπάνω αλλά δεν αποτελούν το μόνο κριτήριο για την κατεύθυνση της ανάπτυξης από εδώ και στο εξής. Αν οι υποδομές σε νερό, ρεύμα, οδικό δίκτυο κ.α. δεν είναι επαρκείς, στόχος δεν είναι να ενισχυθούν προκειμένου να μπορούν να υποστηρίξουν περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη και επιβάρυνση.

Με βάση τις παραπάνω αρχές, το Τ.Π.Σ. οφείλει να θέσει σαφείς περιορισμούς στην περαιτέρω τουριστική ανάπτυξη και να μη μένει μόνο σε επίπεδο ανάλυσης, διαγραμμάτων και σε ευχολόγια για την επίλυση του προβλήματος ως δια μαγείας στο μέλλον.
Αυτό πρέπει να αποτυπώνεται τόσο χωρικά και ποσοτικά, δηλαδή με περιορισμό του εύρους και της θέσης των ζωνών τουριστικής ανάπτυξης, περιορισμό των όρων δόμησης και των επιτρεπόμενων νέων κλινών για τουριστική χρήση όσο και ποιοτικά, δηλαδή απαγόρευση οικονομικών- χρηματοδοτικών κινήτρων- προγραμμάτων που αφορούν τη δημιουργία νέων μονάδων, πόσω μάλλον μεγάλης κλίμακας, ιδίως αλλά όχι μόνο εκτός των τουριστικών ζωνών. Σήμερα όσο μεγαλύτερης δυναμικότητας και όσο ανώτερης κατηγορίας (π.χ. πάνω από 4*) είναι ένα κατάλυμα τόσο μεγαλύτερες πιθανότητες έχει να λάβει χρηματοδότηση από προγράμματα ΕΣΠΑ, Αναπτυξιακούς νόμους κ.α. ενώ μικρότερης δυναμικότητας και κατηγορίας, γηρασμένα καταλύματα (με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την οικονομική επιφάνεια των ιδιοκτητών τους που συνήθως είναι μόνιμοι κάτοικοι του νησιού), καταδικάζονται στην συνεχή υποβάθμιση και εν τέλει το κλείσιμο ή το ξεπούλημα αφού ο ανταγωνισμός είναι αθέμιτος.
Επίσης ιδιαίτερη προσοχή χρειάζονται τα κίνητρα και η χωροθέτηση για εναλλακτικές μορφές τουρισμού καθώς παρά τον μανδύα της "εναλλακτικότητας", επιβαρύνουν και αυτές με επιπλέον κλίνες το ήδη επιβαρυμένο περιβάλλον. Εναλλακτικές μορφές τουρισμού με έμφαση στο σεβασμό και τη σύνδεση με τον τόπο, το περιβάλλον και την ντόπια παραγωγή αντί μονάδων "κλασικού" μαζικού τουριστικού μοντέλου ναι, όχι επιπλέον αυτών.

Δραστικός περιορισμός στις βραχυχρόνιες μισθώσεις, τόσο εντός πόλεως και οικισμών, όσο και εκτός αυτών καθώς πέρα από την επιπλέον τουριστική επιβάρυνση, δεσμεύουν το οικιστικό απόθεμα (όπου αυτό υπάρχει), ανεβάζουν κατακόρυφα τις τιμές των κατοικιών και εξωθούν κατοίκους και εργαζόμενους από αυτές. Το στεγαστικό πρόβλημα της πόλης της Κω, του Ζηπαρίου, της Καρδάμαινας κ.α. είναι ήδη σοβαρό και χρήζει άμεσης επίλυσης τόσο για τους μόνιμους κατοίκους όσο και για πιο προσωρινούς, αλλά αναγκαίους στην καθημερινότητα όπως εκπαιδευτικοί, ιατρικό-νοσηλευτικό προσωπικό κ.α. Περιορισμός και ως προς την τουριστική χρήση υφιστάμενων κατοικιών και νέων, ως προς τη χρονική διάρκεια αλλά και ως προς τον αριθμό τουριστικών κατοικιών ανά ιδιοκτησία.

Στην πρόταση του Ξ.Ε.Ε. για τον περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων προάγεται η θέσπιση συγκεκριμένης αναλογίας ανάμεσα στις επιτρεπόμενες ανά περιοχή κλίνες κύριων τουριστικών καταλυμάτων (ξενοδοχείων) και μη κύριων δήθεν για τον περιορισμό των airbnb με επίφαση το στεγαστικό πρόβλημα κ.α. Επειδή όμως σε αυτά περιλαμβάνονται εκτός από τα airbnb και τα ενοικιαζόμενα δωμάτια- διαμερίσματα, η συγκεκριμένη πρόταση τελικά στοχεύει στο να περιορίσει ακόμη περισσότερο τα μικρότερης κλίμακας καταλύματα (ιδιοκτησίας κυρίως κατοίκων του νησιού) προς όφελος των μεγάλων μονάδων και του τουριστικού κεφαλαίου, οπότε δεν πρέπει να εισακουστεί- εφαρμοστεί. Απαιτείται σαφής διαχωρισμός των μη κύριων καταλυμάτων ανάμεσα στα airbnb και στα καταλύματα ενοικιαζόμενων δωματίων- διαμερισμάτων και τελικά στους περιορισμούς που επιβάλλονται.

Για την επίλυση του στεγαστικού κατά τις επισημάνσεις των μελετητών και τις εξαγγελίες της Περιφέρειας περί ενίσχυσης της προσιτής και κοινωνικής κατοικίας, απαιτείται σαφής ορισμός των χαρακτηριστικών της αλλά και της χωροθέτησής της εντός πόλεως (και όχι μόνο) και αποφυγή εμπλοκής με κίνητρα οικονομικά και όρων δόμησης προς κατασκευαστές- εργολάβους (όπως αναφέρθηκε) που οδηγεί σε νέο είδος αντιπαροχών σε λογική που παρουσιάζεται ως win-win για κατοίκους και εργολαβικά συμφέροντα αλλά κάθε άλλο παρά αυτό θα είναι.

Ενίσχυση της μικρής-μεσαίας επιχειρηματικότητας και των υφιστάμενων καταλυμάτων μικρής κλίμακας, ενίσχυση κυρίως πρωτογενούς και δευτερογενούς τομέα και κίνητρα για ενασχόληση με αυτούς τους τομείς που και υπήρχαν και υπάρχουν (σε πολύ μικρότερο βαθμό σήμερα) στο νησί αλλά και μπορούν να ευδοκιμήσουν σε αυτό και να το υποστηρίξουν αντί του τουρισμού ως μονόδρομο και των γύρω από αυτόν δραστηριοτήτων. Θέσπιση ορίων στις τιμές των ενοικίων, περιορισμός στις βραχυχρόνιες μισθώσεις και κίνητρα σε ιδιοκτήτες για μακροχρόνιες μισθώσεις σε μόνιμους κατοίκους και εργαζόμενους που διαμένουν στο νησί, έναντι της τουριστικής εκμετάλλευσης.