ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΚΩ - ΔΗΜΟΥ ΝΙΣΥΡΟΥ

Παρατηρήσεις για ΤΠΣ

Μετά την παρουσίαση του ΤΠΣ Κω–Νισύρου τη Δευτέρα, θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε τη μελετητική ομάδα για τη δουλειά της και να καταθέσουμε τις ακόλουθες παρατηρήσεις, με σκοπό να συμβάλουμε εποικοδομητικά στη διαβούλευση.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ 1: Απουσία χάρτη υφιστάμενης κατάστασης & δυσχρηστία της πλατφόρμας – ανάγκη προσβάσιμου υλικού

Κατά την παρουσίαση του ΤΠΣ παρουσιάστηκαν μόνο οι τρεις χάρτες των προτεινόμενων σεναρίων, χωρίς αντίστοιχο χάρτη της υφιστάμενης κατάστασης. Αυτό καθιστά αδύνατη τη σύγκριση “πριν–μετά”, απαραίτητη για ουσιαστική αξιολόγηση.
Επιπλέον, οι αναρτημένοι χάρτες στην πλατφόρμα είναι δυσανάγνωστοι, δεν επιτρέπουν ουσιαστικό zoom σε επίπεδο γειτονιάς/περιοχής και δεν μπορούν να κατέβουν με τρόπο που να επιτρέπει συγκριτική ανάλυση από τον πολίτη.

Πρόταση

Να αναρτηθεί άμεσα χάρτης υφιστάμενης κατάστασης σε πλήρη ανάλυση.
Να διατεθούν όλοι οι χάρτες (υφιστάμενος & σενάρια) σε μορφές GIS και .kml (Google Earth) ώστε ο πολίτης να μπορεί να εξετάσει και να συγκρίνει την πληροφορία.
Να βελτιωθεί η ευχρηστία της πλατφόρμας: δυνατότητα μεγέθυνσης, καθαρές αποχρώσεις και δυνατότητα λήψης αρχείων.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ 2: Ανεπαρκές χρονοδιάγραμμα δημόσιας διαβούλευσης – ανάγκη ουσιαστικής παράτασης

Η συνολική παρουσίαση διήρκησε περίπου 4 ώρες, εντός των οποίων τα τρία προτεινόμενα σενάρια παρουσιάστηκαν συνοπτικά. Ο πολίτης καλείται να τοποθετηθεί σε μόλις πέντε ημέρες, παρά:
τον πολύ μεγάλο όγκο της μελέτης,
τη δυσχρηστία της πλατφόρμας,
την απουσία χάρτη υφιστάμενης κατάστασης,
την τεχνική πολυπλοκότητα των σεναρίων.

Με αυτά τα δεδομένα, η διαδικασία δεν μπορεί να θεωρηθεί ουσιαστική ή επαρκής.

Πρόταση

Παράταση της διαβούλευσης τουλάχιστον για 1 μήνα, ώστε να υπάρχει ουσιαστική δυνατότητα ενημέρωσης και συμμετοχής.

Δεύτερη ανοιχτή ημερίδα με αναλυτική παρουσίαση χαρτών (υφιστάμενης + σεναρίων) και σαφείς επεξηγήσεις αποχρώσεων/ζωνών.

Προβολή των σεναρίων από τοπικά μέσα για ενημέρωση του κοινού.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ 3: Υπερτουρισμός & υποεκπροσώπηση του τουριστικού φορτίου στα σενάρια – Ανάγκη ορίου συνολικών κλινών

Ο τουρισμός αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα που μεταβάλλει χρήσεις γης, καταναλώνει πόρους και επιβαρύνει όλες τις υποδομές του νησιού. Παρ’ όλα αυτά, στους διαγραμματικούς χάρτες και στα σενάρια η επίδρασή του εμφανίζεται υποεκτιμημένη και οπτικοποιημένη σαν “δευτερεύουσα”.
Επιπλέον, η πρόταση για ξενοδοχειακές μονάδες έως 100 κλινών δεν περιορίζει ουσιαστικά την τουριστική επέκταση. Δεν υφίσταται κανένα όριο στον συνολικό αριθμό νέων κλινών, γεγονός που δεν συνάδει με τον κορεσμό του νησιού.

Πρόταση

Να τεθεί συνολικό ανώτατο όριο νέων κλινών, λαμβάνοντας υπόψη τον υψηλό λόγο επισκεπτών/κατοίκων και τον υφιστάμενο κορεσμό.

Να ενσωματωθεί στο Σενάριο 3 επιλογή με μηδενική ή ελάχιστη προσθήκη νέων κλινών.

Να ενισχυθεί η χαρτογραφική αποτύπωση της τουριστικής πίεσης ώστε να αντικατοπτρίζει τη χωρική πραγματικότητα.

Να εξεταστεί η κατάργηση ζωνών νέας τουριστικής ανάπτυξης (ροζ ζones) σε υπερφορτισμένες περιοχές.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ 4: Φέρουσα ικανότητα σε νερό, ρεύμα, λύματα & λοιπές υποδομές – Η αφαλάτωση δεν αποτελεί άμεση λύση

Η φέρουσα ικανότητα της Κω δεν εξαντλείται στο υδατικό ισοζύγιο. Ήδη το νησί βρίσκεται στα όριά του:
υπερφόρτωση δικτύου ηλεκτρικού ρεύματος,
κορεσμός λυμάτων και υποδομών βιολογικού,
περιορισμένη ικανότητα αποχετευτικού,
υπερφόρτωση κυκλοφορίας και απορριμμάτων.

Επιπλέον, μεγάλο μέρος των υδροληψιών δεν είναι καταγεγραμμένο, δημιουργώντας θεσμικό κενό στα δεδομένα.
Στο δημόσιο διάλογο παρουσιάστηκε η αφαλάτωση σαν άμεση και απλή λύση, χωρίς ανάλυση των περιβαλλοντικών, ενεργειακών και οικονομικών επιπτώσεων.

Πρόταση

Να αναπτυχθεί ολιστικός δείκτης φέρουσας ικανότητας (νερό–ρεύμα–λύματα–απορρίμματα–κυκλοφορία).
Να προηγηθεί πλήρης καταγραφή υδροληψιών πριν ληφθούν αποφάσεις για νέες ζώνες τουρισμού.
Η αφαλάτωση να αντιμετωπιστεί ως συμπληρωματική και όχι ως αυτόνομη λύση, με ανάλυση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος και των ενεργειακών αναγκών.
Κάθε νέα ανάπτυξη να συνδέεται ρητά με τη διαθέσιμη υποδομή (capacity-based planning).

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ 5: Ζώνη 100 μ. από τον αιγιαλό – ανάγκη σαφούς ορισμού επιτρεπόμενων χρήσεων

Η πρόταση μετακίνησης της δόμησης στα 100 μ. από τον αιγιαλό είναι θετική, αλλά από μόνη της δεν εξασφαλίζει την προστασία του παραλιακού μετώπου, ούτε τη δημόσια πρόσβαση.
Χωρίς αυστηρό ορισμό των επιτρεπόμενων χρήσεων, παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο μεγάλων τουριστικών εγκαταστάσεων, περιφράξεων ή βοηθητικών υποδομών να συνεχίσουν να περιορίζουν την ελεύθερη πρόσβαση και να αλλοιώνουν την ακτογραμμή.

Πρόταση

Ορισμός συγκεκριμένων χρήσεων που αποκλείουν μεγάλες ξενοδοχειακές κατασκευές, περιφράξεις και εκτεταμένες υποδομές εντός των 100 μ.
Υποχρεωτικές δημόσιες διόδους πρόσβασης σε τακτά διαστήματα.
Προστασία φυσικών διαμορφώσεων της ακτογραμμής και αποφυγή τεχνητών διαμορφώσεων που αλλοιώνουν το παράκτιο τοπίο.
Ρητή απαγόρευση περίκλεισης παραλιακών ζωνών.

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ 6: Κατάχρηση του όρου “εναλλακτικός τουρισμός” – ανάγκη σαφούς τεχνικού και νομικού ορισμού

Ο όρος “εναλλακτικός τουρισμός” προτάθηκε ως προσανατολισμός σε ορισμένες ζώνες τουριστικής ανάπτυξης. Ωστόσο, ο όρος δεν αποτελεί σαφή κατηγορία χρήσης γης, δεν διαθέτει νομικό ορισμό και δεν συνοδεύεται από μετρήσιμα κριτήρια.
Χωρίς αυτά, υπάρχει κίνδυνος το “εναλλακτικό” να λειτουργήσει ως περιγραφική ετικέτα, χωρίς ουσιαστική επίδραση στη φέρουσα ικανότητα ή στη μορφή της ανάπτυξης.

Πρόταση

Να διατυπωθεί σαφής δέσμη κριτηρίων που διαφοροποιούν πραγματικά μια “εναλλακτική” μονάδα:
μέγιστη κλίμακα/αποτύπωμα,
αυστηρά πρότυπα εξοικονόμησης νερού–ενέργειας,
δραστηριότητες χαμηλής όχλησης,
περιβαλλοντική ενσωμάτωση,
σύνδεση με φυσικό και πολιτιστικό τοπίο.

Να διασφαλιστεί ότι ο όρος δεν θα χρησιμοποιείται για συμβατικές μεγάλες μονάδες με ελάχιστες διαφοροποιήσεις.