ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Παρατηρήσεις επί της μεθοδολογίας αξιολόγησης σεναρίων του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου Δήμου Πειραιά

Η διαδικασία αξιολόγησης εναλλακτικών σεναρίων αποτελεί τον πυρήνα ενός Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ), καθώς μέσω αυτής τεκμηριώνεται η επιλογή του προτεινόμενου χωρικού μοντέλου ανάπτυξης. Για το λόγο αυτό, η σχετική μεθοδολογία οφείλει να είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη, διαφανής και επαναλήψιμη. Από την εξέταση της μελέτης για το ΤΠΣ του Δήμου Πειραιά, διαπιστώνονται σημαντικές μεθοδολογικές ασάφειες και ελλείψεις που καθιστούν προβληματική την αξιοπιστία της τελικής επιλογής σεναρίου. Περιληπτικά αναφέρεται ότι : 1. Οι στόχοι που περιγράφονται στη μελέτη είναι γενικόλογοι χωρίς επιχειρησιακή εξειδίκευση, καθώς οι εννέα βασικοί στόχοι σχεδιασμού (εξωστρέφεια, καινοτομία, ανθεκτικότητα, ποιότητα ζωής κ.λπ.), δεν συνοδεύονται από μετρήσιμες παραμέτρους, δεν αντιστοιχίζονται με συγκεκριμένες χωρικές πολιτικές και τέλος δεν εξειδικεύονται σε επίπεδο πολεοδομικών μεταβλητών (πυκνότητα, χρήσεις γης, κυκλοφοριακά χαρακτηριστικά οχημάτων και πεζών, θαλάσσιες μεταφορές, αστικές μετακινήσεις, περιβαλλοντικά φορτία όπως θόρυβος και ατμοσφαιρική ρύπανση, κλπ.). 2. Γίνεται επίκληση των 17 Δεικτών Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs), χωρίς αντιστοίχιση αυτών των 17 SDGs με συγκεκριμένες χωρικές μεταβλητές του Πειραιά, ούτε αιτιολόγηση της προσαρμογής τους σε επίπεδο Δήμου. Τονίζεται ότι οι SDGs αποτελούν πλαίσιο πολιτικής παρακολούθησης και όχι εργαλείο απευθείας αξιολόγησης σεναρίων χωρικού σχεδιασμού. Η χρήση τους χωρίς προσαρμογή σε τοπικά δεδομένα δεν συνιστά επιστημονική μεθοδολογία. 3. Γίνεται επιλογή και στάθμιση ποσοτικών δεικτών χωρίς τεκμηρίωση, χωρίς να αναφέρεται καμία μεθοδολογία (π.χ. AHP, Delphi, MCA, stakeholder weighting). Έτσι δεν αιτιολογείται ποια δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν και ποιος όρισε τα βάρη που χρησιμοποιούνται στην τελική «βαθμολογία» που προκρίνει το σενάριο της ήπιας παρέμβασης. 4. Η πρόκριση του σεναρίου της ήπιας παρέμβασης προκύπτει από τη μεθοδολογία που χρησιμοποιήθηκε (ή την έλλειψη επιστημονικής τοιαύτης), καθώς οι δείκτες είναι γενικοί και τα βάρη μη τεκμηριωμένα. 5. Έτσι η αξιολόγηση δεν λειτουργεί ως εργαλείο επιλογής αλλά ως εργαλείο επιβεβαίωσης προκαθορισμένης επιλογής.
Στο συνημμένο αρχείο υπάρχει ένα τεκμηριωμένο κείμενο κριτικής, που αναδεικνύει τις επιστημονικές και μεθοδολογικές ελλείψεις της μελέτης για το ΤΠΣ του Δήμου Πειραιά, παραθέτοντας και επιστημονική βιβλιογραφία που τεκμηριώνει ότι η αξιολόγηση εναλλακτικών χωρικών σεναρίων αποτελεί δομημένη επιστημονική διαδικασία και δεν μπορεί να περιορίζεται σε απλή βαθμολόγηση χωρίς μεθοδολογία.
Επισημαίνεται ότι τα συμπεράσματα που διατυπώνει εδώ το Παρατηρητήριο Πειραϊκής, προκύπτουν μετά από ενδελεχή μελέτη του power point που έχουμε στη διάθεσή μας (άλλο κείμενο δεν έχει δημοσιευτεί !!) και της παρουσίασης που έγινε από τους μελετητές στο ΕΒΕΠ, τη Δευτέρα 9 Φεβρουαρίου 2026.