Σε αυτή τη βάση, και αναγνωρίζοντας τη σημασία του διαλόγου για το μέλλον του νησιού, καταθέτω και εγώ τις δικές μου προτάσεις, ως επικεφαλής του συνδυασμού «Σέριφος – Δύναμη Συνεργασίας», με στόχο το ΕΠΣ να γίνει ένα πραγματικό εργαλείο που λύνει προβλήματα και δεν δημιουργεί νέα αδιέξοδα.
1. Τουριστικό μοντέλο – Πραγματική εικόνα
Η Σέριφος έχει επιλέξει συνειδητά ένα μοντέλο ήπιας, ανθρώπινης ανάπτυξης. Οι μικρές επιχειρήσεις, οι οικογενειακές μονάδες, ο σεβασμός στην κλίμακα του νησιού και η απουσία μεγάλων ξενοδοχειακών εγκαταστάσεων δεν είναι αδυναμία — είναι ταυτότητα.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι:
Δεν υπάρχει υπερτουρισμός.
Η δόμηση είναι χαμηλότερη σε σχέση με τα περισσότερα νησιά των Κυκλάδων. Η ξενοδοχειακή υποδομή είναι περιορισμένη.
Η οικονομία βασίζεται στη μικρή ιδιοκτησία και στο τοπικό επιχειρείν. Η αιχμή των δύο μηνών του καλοκαιριού δεν είναι το βασικό πρόβλημα του νησιού. Το ουσιαστικό πρόβλημα είναι η έλλειψη υποδομών και η μεγάλη εποχικότητα, που οδηγούν σε ερήμωση το χειμώνα. Η λύση βρίσκεται στην επιμήκυνση της περιόδου, στη στήριξη του πρωτογενούς τομέα και στη δημιουργία πραγματικών υποδομών.
2. Το υφιστάμενο θεσμικό πλαίσιο
Η Σέριφος διαθέτει ήδη ένα από τα αυστηρότερα πλαίσια προστασίας, το Π.Δ. 17.9.2002, που περιόρισε δραστικά τη δόμηση και διατήρησε τον χαρακτήρα του νησιού. Σε συνδυασμό με τις περιοχές NATURA και τις πρόσφατες αποφάσεις του ΣτΕ για το οδικό δίκτυο, δημιουργείται ένα ήδη περιοριστικό περιβάλλον.
Η ανάγκη σήμερα δεν είναι για νέα απαγορευτικά μέτρα, αλλά για: σαφή αναγνώριση των δρόμων, προστασία της μικρής ιδιοκτησίας,
διόρθωση των στρεβλώσεων που καθιστούν αδύνατες βασικές πράξεις (αλλαγές χρήσης, επισκευές κ.ά.).
3. Παρατηρήσεις στη μελέτη της ΕΛΛΕΤ
Η μελέτη της ΕΛΛΕΤ προσφέρει χρήσιμα δεδομένα, ωστόσο:
Συνδέει αυθαίρετα τον τουρισμό με κάθε μορφή δόμησης.
Προτείνει εκτεταμένες ζώνες προστασίας χωρίς σαφή κριτήρια.
Υποτιμά τον ρόλο των υποδομών ως καθοριστικό παράγοντα φέρουσας ικανότητας. Ενισχύει την πίεση σε Λιβάδι–Χώρα χωρίς ολοκληρωμένο σχέδιο για τους οικισμούς. Δεν συνοδεύει την πρόταση ανάδειξης των μεταλλείων με υποδομές πρόσβασης και φιλοξενίας.
3.1 Θέμα της Νόχτας – ανάγκη για ξεκάθαρη στρατηγική
Ειδικά στο ζήτημα της Νόχτας, παρατηρούμε ότι υπάρχουν διαφορετικές και συχνά αντικρουόμενες προσεγγίσεις, τόσο ανάμεσα στις προτάσεις που κατατέθηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο, όσο και στις απόψεις που ακούμε εκτός του Συμβουλίου, από επαγγελματίες, μηχανικούς και κατοίκους που γνωρίζουν την περιοχή. Η Νόχτα αποτελεί ένα ευαίσθητο υδάτινο σύστημα, με ιστορικά φορτία χρήσεων και βιομηχανικές εγκαταστάσεις που επηρεάζουν το περιβάλλον και τον οικισμό.
Η θέση μας είναι ξεκάθαρη:
η διαχείριση της Νόχτας δεν μπορεί να γίνει με οριζόντιες απαγορεύσεις ή αποσπασματικές παρεμβάσεις. Χρειάζεται χρονικός ορίζοντας 10–20 ετών για τη σταδιακή μετεγκατάσταση βιομηχανικών χρήσεων, όπως το εργοστάσιο της ΔΕΗ, και την αντικατάστασή τους από συμβατές χρήσεις που θα προστατεύουν το τοπίο και την πρόσβαση στο νερό.
Παράλληλα, είναι αναγκαίο να υλοποιηθούν αντιπλημμυρικά έργα, με στόχο: την προστασία του υδάτινου στοιχείου, την ασφάλεια του οικισμού,
την προσαρμογή στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.
Μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει ολοκληρωμένη προσέγγιση απέναντι σε μια περιοχή που βρίσκεται στο όριο ανάμεσα στο περιβάλλον, τις χρήσεις γης και τον οικισμό.
4. Οι κόκκινες γραμμές μας
4.1 Μικρή ιδιοκτησία – 4 στρέμματα
Η διατήρηση της αρτιότητας των 4 στρεμμάτων είναι θεμέλιο της κοινωνικής και οικονομικής ισορροπίας του νησιού. Ζητούμε ρητή δέσμευση στο ΕΠΣ για τη διατήρησή της.
4.2 Όχι ΠΟΤΑ / ΟΜΑΤ
Η Σέριφος δεν αντέχει κλειστά συστήματα μεγάλης κλίμακας. Ζητούμε ρητή απαγόρευση δημιουργίας ΠΟΤΑ ή ΟΜΑΤ.
4.3 Μεικτές χρήσεις παντού
Το νησί λειτουργεί ενιαία. Να κατοχυρωθούν μεικτές χρήσεις σε όλες τις περιοχές, με έμφαση στη διαχείριση φυσικών πόρων.
4.4 Ενέργεια – ήπιες ΑΠΕ
Όχι ανεμογεννήτριες βιομηχανικού τύπου. Μόνο μικρές δημοτικές εγκαταστάσεις.
4.5 Νερό – δύο κομβικές μονάδες αφαλάτωσης
Όχι τρεις διάσπαρτες μονάδες αφαλάτωσης.
Δύο μονάδες σε λειτουργική σύνδεση:
μία κοντά στον ΧΥΤΑ,
μία κοντά στον Βιολογικό.
Τα νερά του Βιολογικού να ανακυκλώνονται και να χρησιμοποιούνται στον πρωτογενή τομέα.
4.6 Πισίνες – μόνο επαγγελματικές
Επιτρέπονται μόνο σε τουριστικές μονάδες και ξενοδοχειακούς χώρους. Με υποχρεωτική χρήση ανακυκλομένου νερού ή νερού από αφαλάτωση και σύγχρονα συστήματα χαμηλής κατανάλωσης.
Επίσης με υποχρεωτική δημιουργία δεξαμενής συλλογής βρόχινου νερού.
4.7 Στάθμευση
Υποχρεωτική πρόβλεψη θέσης στάθμευσης για κάθε νέα κατοικία ή τουριστικό κατάλυμα.
4.8 Αεροδρόμιο
Το αεροδρόμιο είναι υποδομή υγείας και ασφάλειας, όχι πολυτέλεια. Ζητούμε χωροθέτηση στα Λιβαδερά, υπό δημόσιο έλεγχο.
4.9 Λιμενικές υποδομές
Ελεγχόμενη επέκταση του μόλου στο Λιβάδι για:
Υποδοχή μικρών και μεσαίων τουριστικών πλοίων,
Λειτουργία υδροπλάνων,
Ενίσχυση θαλάσσιας ασφάλειας.
Ο σχεδιασμός να διασφαλίζει ότι δεν αλλοιώνεται το οικιστικό μέτωπο.
4.10 Δημόσιος χαρακτήρας υποδομών
Όλες οι κρίσιμες υποδομές (αεροδρόμιο, λιμάνι, νερό, ενέργεια, λύματα) να παραμείνουν δημόσιες και υπό τοπικό έλεγχο.
Όπως τονίσαμε και στην έναρξη της συνεδρίασης, διαφωνούμε με τον τρόπο που επέλεξε η Δημοτική Αρχή να χειριστεί τη διαδικασία. Το χρονικό πλαίσιο, η αιφνιδιαστική πρόσκληση και ο τρόπος διαβούλευσης δεν επιτρέπουν έναν πλήρη και ουσιαστικό διάλογο για ένα ζήτημα που θα καθορίσει το μέλλον της Σερίφου. Παρά τα περιορισμένα περιθώρια, είδαμε ότι κατατέθηκαν πολλές προτάσεις και το κοινό στοιχείο που αναδεικνύεται είναι ξεκάθαρο: υπάρχει ευρύ πνεύμα διαφωνίας με τη μελέτη της Ελληνικής Εταιρείας. Αυτό από μόνο του δείχνει ότι η κοινωνία του νησιού έχει ενστάσεις, ανησυχίες και εναλλακτική άποψη για τη χωρική και τουριστική ανάπτυξη. Ο Δήμος έχει ήδη ορίσει Επιτροπή για το ΕΠΣ. Η πρότασή μας είναι συγκεκριμένη: η Επιτροπή να λάβει υπόψη της τις θέσεις μας, αλλά και όλες τις υπόλοιπες προτάσεις που κατατέθηκαν, να τις εξετάσει σε βάθος και να διαμορφώσει ενιαία, τεκμηριωμένη πρόταση προς το Δημοτικό Συμβούλιο.
Μόνο έτσι θα έχουμε μια πραγματική διαδικασία, με ευθύνη και συμμετοχή.
Όταν ολοκληρωθεί αυτή η δουλειά, να γίνει νέα συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, όπου θα συζητηθεί η ενιαία πρόταση και θα ληφθούν αποφάσεις με πλήρη εικόνα και συλλογική τεκμηρίωση. Αυτή είναι για εμάς η σωστή θεσμική πορεία:
διάλογος, σύνθεση, μία πρόταση για όλους — και ανοιχτή απόφαση στο Δημοτικό Συμβούλιο.
Με εκτίμηση,
Δημήτρης Γκιολές
Επικεφαλής συνδυασμού «Σέριφος – Δύναμη Συνεργασίας» Δημοτικός Σύμβουλος Δήμου Σερίφου