ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΤΜΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΛΕΙΨΩΝ - ΔΗΜΟΥ ΛΕΡΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΑΓΑΘΟΝΗΣΙΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΥΜΝΙΩΝ

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Οι παρατηρήσεις μου θα είναι γενικές, κάτω από το πρίσμα του μόνιμου κάτοικου του νησιού και του δραστηριοποιούμενου ως αυτοαπασχολούμενου όλο το χρόνο σε μη τουριστική δραστηριότητα.
Το νησί της Πάτμου αποτελεί εξαίρεση στο διαρκώς μειούμενο πληθυσμό της χώρας με το Δήμο να έχει αύξηση πληθυσμού 7,7% παρά το γεγονός ότι έχουν φύγει από το νησί πολλές υπηρεσίες αλλά και δύο τράπεζες στην τελευταία δεκαετία.
Τα παραπάνω στατιστικά στοιχεία αλλά και η πραγματική γνώση της δυναμικής του νησιού, όχι από αριθμούς αλλά από την πραγματική ζωή, οδηγούν στο συμπέρασμα ότι η Πάτμος έχει οικιστικές ανάγκες τόσο για τον αυξανόμενο μόνιμο πληθυσμό όσο και για τον εποχικό. Η εξεύρεση κατοικίας είναι πονοκέφαλος και όταν βρεθεί είναι ακριβή όχι απαραίτητα λόγω του τουρισμού αλλά λόγω της μειωμένης προσφοράς και της αυξημένης ζήτησης.
Από παράγοντες που «αγαπούν» το νησί, αλλά μόνο ως τόπο διακοπών ή αναμνήσεων των παιδικών τους χρόνων, υπάρχει η αντίληψη ότι η «προστασία» του θα είναι το σταμάτημα κάθε οικοδομικής δραστηριότητας και η «ακύρωση» οικοπέδων και αγροτεμαχίων με την αφαίρεση ή μείωση της δόμησής τους. Και αυτό σε ένα νησί που λιγότερο από το 3% της έκτασής του καλύπτεται από οικοδομές. Ένα σαθρό επιχείρημα είναι η «φέρουσα ικανότητα». Μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία όσων θέλουν την υπανάπτυξη και το μαρασμό του νησιού στα επίπεδα της δεκαετίας του ’70. Η φέρουσα ικανότητα δεν είναι ευχή. Εξαρτάται από τα έργα του Δήμου και της Πολιτείας. Είναι αυτονόητο ότι θα υπάρχει πρόβλημα ύδρευσης και αποχέτευσης αν δεν γίνουν έργα. Είναι όμως γελοίο να θεωρούμε ότι θα πρέπει να μειωθεί ο πληθυσμός ή η οικονομική δραστηριότητα για να μπορούμε να «κουμπώσουμε» στις υπάρχουσες ελλιπείς υποδομές. Το νησί όπως προκύπτει και από τα στοιχεία των μελετητών δεν έχει υπερανάπτυξη, δεν έχει υπερπληθυσμό και το κυριότερο δεν έχει έλλειψη κοινόχρηστων χώρων. Συνεπώς οι θεωρίες περί προστασίας του περιβάλλοντος είναι αγκυλώσεις και ιδεοληψίες. Ναι! Να προστατευτεί το περιβάλλον και νομίζω ότι ήδη υπάρχουν μεγάλες εκτάσεις Α και Β Ζώνης, προστατευόμενες γεωργικές γαίες, Natura, δασικές εκτάσεις και ιδιοκτησίες του Δήμου Πάτμου αλλά και πολύ αυστηροί όροι δόμησης, μεγάλα όρια κατατμήσεων και μικρά ποσοστά κάλυψης. Επίσης κανείς δεν ζήτησε να γίνουν μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες, πισίνες ή φαραωνικών διαστάσεων βίλλες. Εμείς οι μόνιμοι κάτοικοι είμαστε που θέλουμε να προστατεύσουμε το περιβάλλον που ζούμε καθημερινά αλλά θέλουμε τη βιώσιμη ανάπτυξη του νησιού μας και τη δημιουργία υποδομών που θα μπορούν να συντηρήσουν ένα μόνιμο πληθυσμό 5.000 κατοίκων και τουρισμό μέχρι 5.000 διανυκτερεύσεων στο peak της σεζόν.
Συνεπώς με βάση τον παραπάνω συλλογισμό θα πρέπει να παραμείνουν οι οικισμοί τουλάχιστον ως έχουν, με εξέταση της επέκτασής τους κυρίως στη Σκάλα και τον Κάμπο όπου ζει το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού (μόνιμοι κάτοικοι). Προ του 1983, όπου είναι το χρονικό όριο για την εξέταση των ορίων των οικισμών, το νησί αιμορραγούσε από τη μετανάστευση κυρίως εσωτερική και ο τουρισμός του ήταν κυρίως ημερήσιος. Δεν είναι δυνατόν να ληφθεί ως χρονική βάση της οριοθέτησης των οικισμών η εποχή της υπανάπτυξης και της ανέχειας. Ειρήσθω εν παρόδω, σχετικά με την οριοθέτηση των οικισμών, το τμήμα οικισμού του Κάμπου που ονομάζεται Χωριδάκια δεν φαίνεται με τη μαύρη γραμμή στους χάρτες με τις προτάσεις για τον πολεοδομικό σχεδιασμό (ομοίως και ο Χριστός).
Επίσης θα πρέπει να ενταχθούν όλοι οι υπάρχοντες δημοτικοί δρόμοι στα πολεοδομικά σχέδια, οι οποίοι μάλιστα φέρονται στο Ελληνικό Κτηματολόγιο εσφαλμένα ως ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου.
Τέλος θα πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν ότι στο νησί έχουν γίνει επενδύσεις με βάσει τις ισχύουσες διατάξεις, προηγούμενης μάλιστα τα τελευταία χρόνια και της έκδοσης όρων δόμησης από το αρμόδιο γραφείο δόμησης της Καλύμνου. Η προσχώρηση σε καθεστώς απομείωσης των αξιών λόγω μείωσης ή κατάργησης της δόμησης πλήττει το κύρος της εμπιστοσύνης της Ελληνικής Πολιτείας ως αποδέκτη επενδύσεων, ιδίως μάλιστα όταν δεν υπάρχει πραγματικός λόγος για να γίνεται αυτό.
Σε προσωπικό επίπεδο και ως γονιός δύο φοιτητριών στην Αθήνα δυσκολεύομαι να δω το μέλλον των κορών μου στη γενέτειρά τους χωρίς τη δυνατότητα να βρουν κατοικία όταν οι περιορισμοί δόμησης εξαντλήσουν τα περιθώρια ανέγερσης, αγοράς ή μίσθωσής της αλλά και από οικονομικής πλευράς όταν με απευκταίες ενέργειες της πολιτείας περιοριστεί κάθε είδους οικονομική δραστηριότητα (τουριστική, εμπορική, οικοδομική).