ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΠΕΙΡΑΙΩΣ

Θερμική επιβάρυνση από τον λιμένα

Θερμική επιβάρυνση λιμένα–πόλης και φαινόμενο “αστικού φαραγγιού” στο Χατζηκυριάκειο

Η αναφορά του ΤΠΣ στην κλιματική αλλαγή παραμένει γενική και μη εξειδικευμένη. Στην περιοχή Χατζηκυριακείου όμως, η θερινή θερμική επιβάρυνση δεν οφείλεται μόνο στην αστική θερμική νησίδα, αλλά και στη σωρευτική λειτουργία του λιμένα κρουαζιέρας καθωσ 8 ή 9 κρουαζιερόπλοια ελλιμενίζονται ταυτόχρονα επι 12 ώρες ή ολόκληρο το 24ωρο σε άμεση επαφή με την κατοικία.

Κατά τους θερινούς μήνες, η ταυτόχρονη παρουσία πολλαπλών κρουαζιερόπλοιων σε ελλιμενισμό επί μεγάλο χρονικό διάστημα δημιουργεί σημαντικό θερμικό φορτίο. Τα πλοία, ακόμη και σε στάση, παράγουν θερμότητα από τη λειτουργία των συστημάτων τους, ενώ οι εκτεταμένες μεταλλικές και τσιμεντένιες επιφάνειες της λιμενικής ζώνης απορροφούν και επανεκπέμπουν θερμότητα, ενισχύοντας το μικροκλιματικό φορτίο της περιοχής.

Η απουσία λειτουργικής ζώνης διαχωρισμού (buffer) μεταξύ λιμενικής ζώνης και κατοικίας επιτρέπει τη μεταφορά αυτού του θερμού αέρα προς τον αστικό ιστό. Η γεωμετρία των στενών δρόμων του Χατζηκυριακείου — με συνεχές μέτωπο κτιρίων και περιορισμένο αερισμό — δημιουργεί το λεγόμενο φαινόμενο “αστικού φαραγγιού” (urban canyon effect), κατά το οποίο η κυκλοφορία του αέρα περιορίζεται και η θερμότητα εγκλωβίζεται και ανακυκλώνεται, αυξάνοντας τη θερμική καταπόνηση των κατοίκων.

Το ΤΠΣ δεν περιλαμβάνει:
• μικροκλιματική μελέτη της ζώνης επαφής λιμένα–πόλης,
• εκτίμηση σωρευτικού θερμικού φορτίου,
• πρόβλεψη ζώνης πρασίνου υψηλής κόμης ως κλιματική ασπίδα,
• διαχωρισμό της βαριάς κυκλοφορίας λιμένα–πόλης ώστε να μειωθεί το δευτερογενές θερμικό φορτίο.

Η κλιματική προσαρμογή δεν μπορεί να περιορίζεται σε γενικές διαπιστώσεις. Στην περίπτωση του Χατζηκυριακείου απαιτούνται δεσμευτικά μέτρα:
1. Δημιουργία γραμμικής ζώνης πρασίνου εντός της λιμενικής ζώνης και στη δημοτική περιουσία Παλατάκι (~160 στρέμματα) όπου βρίσκονται οι εγκαταστάσεις της κρουαζιέρας και είναι ακριβώς στο όριο με την παιδική χαρά της συνοικίας οδός Ιππολύτου , με υψηλή και πολυστρωματική φύτευση, ώστε να λειτουργεί ως θερμική και αεροδυναμική ασπίδα.
2. Υποχρεωτικός διαχωρισμός της βαριάς λιμενικής κυκλοφορίας εντός της λιμενικής ζώνης έως την Ε12, ώστε να μειωθεί η θερμική και ατμοσφαιρική επιβάρυνση της κατοικίας.
3. Μόνιμη μικροκλιματική παρακολούθηση της περιοχής (θερμοκρασίες επιφανειών, ροές αέρα, δείκτες θερμικής άνεσης).

Η αποσιώπηση του θερμικού φαινομένου στη ζώνη λιμένα–πόλης συνιστά σοβαρό κενό του ΤΠΣ και καθιστά την αναφορά στην κλιματική ανθεκτικότητα ελλιπή και μη εφαρμοσμένη στην πραγματικότητα του Πειραιά.