ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΤΜΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΛΕΙΨΩΝ - ΔΗΜΟΥ ΛΕΡΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΑΓΑΘΟΝΗΣΙΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΥΜΝΙΩΝ

ΤΠΣ ΠΑΤΜΟΥ

Η ανάπτυξη αποτέλεσε και αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο κάθε
πολιτικού σχεδιασμού σε όλες τις χώρες για τη διασφάλιση της όποιας
µορφής ευημερίας και την πρόοδο των σύγχρονων κοινωνιών. Ωστόσο δε
νοείται ανάπτυξη μονόπλευρη, αποκοµµένη από την κοινωνία και την
ποιότητα των περιβαλλοντικών πόρων, επικεντρωμένη µόνο στην οικονομική
ανάπτυξη. Η έννοια της βιώσιμης ανάπτυξης αντικατοπτρίζει ακριβώς την
ανάγκη αυτής της αρμονικής και συντονισμένης συμπόρευσης οικονομικών,
κοινωνικών και περιβαλλοντικών αναπτυξιακών στόχων.
Η επιδίωξη του στόχου της βιώσιμης ανάπτυξης, που δεσμεύεται να
ικανοποιεί τις ανάγκες του παρόντος, χωρίς να διακυβεύει την ικανότητα των
επόμενων γενεών να ικανοποιήσουν τις δικές τους ανάγκες, δεν αποτελεί
επιλογή, αλλά αναγκαιότητα.
Η Πάτμος είναι ένα νησί με αναμφίβολα μεγάλο ιστορικό, κοινωνικό, πολιτιστικό και περιβαλλοντικό πλούτο, και γι αυτό η βιώσιμη ανάπτυξη αποτελεί επιπλέον σημαντικό συγκριτικό πλεονέκτημα.
Στα πλαίσια αυτής της αειφόρου αναπτυξιακής στρατηγικής, η
υλοποίηση ενός πλαισίου ολοκληρωμένων παρεμβάσεων
προς την κατεύθυνση της δημιουργίας ενός βιώσιμου δήμου και των επιμέρους οικισμών που συνθέτουν αυτόν, ικανοποιώντας ταυτόχρονα τις βασικές
ανάγκες όλων των πολιτών, χωρίς αποκλεισμούς και διακρίσεις είναι αναγκαία.
Η σημασία της προώθησης του χωροταξικού και πολεοδοµικού
σχεδιασµού ως εργαλείων για την επίτευξη των παραπάνω στόχων είναι
προφανής, μέσα από τη δυνατότητά τους να συμβάλλουν στην ενσωμάτωση
των αρχών της βιώσιμης ανάπτυξης στη διαδικασία λήψης αποφάσεων και τη
χάραξη πολιτικής.
Eίναι προφανές ότι το σύνολο των κατοίκων της Πάτμου είτε πρόκειται για μόνιμους κατοίκους του νησιού είτε για επισκέπτες, όλοι ενστερνίζονται την ανάγκη διατήρησης του αυθεντικού χαρακτήρα της Πάτμου και προστασίας της φυσικής ομορφιάς αλλά ταυτόχρονα η προστασία αυτή δεν μπορεί να γίνεται τροχοπέδη και να λειτουργεί αποτρεπτικά σε αυτούς που θέλουν να μείνουν μόνιμα σε αυτόν τον τόπο.
Η Πάτμος λοιπόν όλα αυτά τα χρόνια προστατεύεται και μάλιστα προστατεύεται αυστηρά με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους. Δεν τίθεται λοιπόν θέμα περαιτέρω προστασίας του νησιού γιατί παραπάνω προστασία θα σήμαινε αυτομάτως τη μετατροπή ενός ολόκληρου νησιού σε ένα μουσείο στο οποίο δεν θα έχουν θέσει πλέον οι μόνιμοι κάτοικοι και θα οδηγούσε στην ερημοποίησή του.
Σε αντίθεση με άλλες περιοχές, στην Πάτμο έχουν θεσμοθετηθεί Ζώνες Οικιστικού ελέγχου από το 2001, με το ΦΕΚ 621Δ/ 1-08-2001 οι οποίες προσδιορίζουν με σαφήνεια τις περιοχές στις οποίες επιτρέπεται η δόμηση, τα τμ. της δόμησης αυτής και μάλιστα σε ορισμένες περιπτώσεις με περισσή αυστηρότητα και λάθη που επιδέχονται διόρθωσης, σε ζώνες που αυτό δεν δικαιολογείται και με χρήσεις οι οποίες δεν έχουν λόγο ύπαρξης.
Επιπλέον , το νησί ελέγχεται από την Αρχαιολογία με τη δημιουργία Αδόμητων Ζωνών Α σε διαφορετικά σημεία του νησιού αλλά και τον αρχαιολογικό χώρο Β της Χώρας όπου εκτείνεται σε όλο το νότιο τμήμα της Πάτμου και το οποίο ελέγχεται από το Κεντρικό Αρχαιολογικό συμβούλιο.
Προστατευόμενες γεωργικές εκτάσεις, περιοχές ΝΑΤURA, δασικές εκτάσεις όπου ένα μεγάλο μέρος του νησιού βγήκε δασικό, εκτάσεις οι οποίες ανήκουν στη Μονή και εκ των πραγμάτων δεν μπορούν να οικοδομηθούν, μεγάλες δημοτικές εκτάσεις οι οποίες σε πολλές περιπτώσεις είναι αδόμητες αφού δεν υπάρχουν δρόμοι για να μπορούν να οικοδομήσουν.
Μέσα σε όλα αυτά έρχεται και η παράλογη απόφαση του ΣΤΕ η οποία μειώνει ακόμα περισσότερο την εκτός σχεδίου δόμηση διαστρεβλώνοντας το Π.Δ του 1985 και επιχειρώντας να βγάλει άσχετους το σύνολο των μηχανικών της χώρας και να ανατρέψει όλα όσα μάθαμε μετά από πολυετείς σπουδές στο Πολυτεχνείο.
Σε ότι αφορά τώρα στους οικισμούς προφανώς είναι αναγκαία η οριοθέτηση αυτών ώστε να είναι ξεκάθαρο που μπορεί να χτίσει ο καθένας με όρους και κανόνες αλλά με βάση τους οικισμούς του σήμερα, δηλαδή το έτος 2026 και τις νόμιμες άδειες που η Πολεοδομία Καλύμνου έχει εκδώσει όλα αυτά τα χρόνια και όχι με οικισμούς που υπήρχαν πριν το 1983, σαράντα χρόνια πριν.
Το Π.Δ. ΦΕΚ Δ 194/15.04.2025/2025 ορίζει σαν Οικισμό ότι είχε χτιστεί ως το 1983. Κάτι τέτοιο είναι τελείως παράλογο, αφού τότε ξεκίνησε η πραγματική ανάπτυξη των νησιών, τη στιγμή που η ιδιοκτησία προστατεύεται από το σύνταγμα.
Μια τέτοια πρωτοβουλία απαξιώνει την περιουσία των μόνιμων κατοίκων του νησιού οι οποίοι είναι και αυτοί οι οποίοι όλα αυτά τα χρόνια είτε κατάφεραν να αγοράσουν ένα μικρό οικόπεδο για τα παιδιά τους είτε το κληρονόμησαν από τους γονείς τους και δεν μπόρεσαν να το οικοδομήσουν για οικονομικούς λόγους αποκλείοντάς τους στο μέλλον από τη δυνατότητα μόνιμης κατοικίας αλλά και δημιουργώντας οικονομική ζημιά ενώ όλα αυτά τα χρόνια πλήρωναν φόρους για οικόπεδα άρτια και οικοδομήσιμα.
Για το λόγο αυτό προτείνονται τα εξής:
ΕΝΤΟΣ ΟΙΚΙΣΜΟΥ:
- Nα προστατευθούν τα όρια των υφιστάμενων οικισμών όπως αυτά έχουν διαμορφωθεί μέχρι σήμερα βασισμένα σε νόμιμες άδειες της Πολεοδομίας, στα παλαιότερα νόμιμα όρια αλλά και στα όρια του Νομάρχη πάνω στα οποία στηρίχτηκε σε μεγάλο βαθμό και η θεσμοθέτηση των Ζωνών Οικιστικού ελέγχου.
- Επέκταση αυτών των οικισμών σε συγκεκριμένα τμήματα για την κάλυψη κοινωνικών αναγκών αφού υπάρχει έλλειψη διαθέσιμου αποθέματος για μόνιμες κατοικίες τόσο για τον ντόπιο πληθυσμό όσο και για την εξυπηρέτηση όλων αυτών που υπηρετούν στον χώρο της υγείας, της παιδείας, σώματα ασφαλείας κτλ.
- Να υπάρχει ειδική πρόβλεψη από το ΤΠΣ για χώρους άθλησης, για γήπεδα και δραστηριότητες οι οποίες θα κρατήσουν στο νησί τη νεολαία και δεν θα την σπρώξουν σε άλλες κατευθύνσεις.
- Να διορθωθεί η Αδόμητη Ζώνη Α της Αρχαιολογίας η οποία από λάθος της Αρχαιολογίας το οποίο έχει παραδεχτεί, έχει μπει εντός Οικισμού Σκάλας με αποτέλεσμα να έχει μπλοκάρει πολλές ιδιοκτησίες και καθυστερεί η διόρθωση χωρίς λόγο. Το κράτος όταν πρόκειται να επιβάλλει απαγορεύσεις τις βάζει εν μία νυκτί, αλλά όταν πρόκειται να διορθώσει τα λάθη του, του παίρνει χρόνια.
- Να οριστούν νέες περιοχές προς πολεοδόμηση, ένας νέος οικισμός καθ’ υπόδειξη του δήμου είναι απαραίτητος.
ΕΚΤΟΣ ΣΧΕΔΙΟΥ:
- Να επιτραπεί η κατοικία στη Ζώνη Δ6 η οποία αφορά προστασία της αγροτικής γης. Ακόμα και ιστορικά αν μελετηθεί η συγκεκριμένη περιοχή θα διαπιστωθεί ότι από παλιά στον Κάμπο υπήρχε η έννοια της αγροικίας κάτι που αποδεικνύεται από τα παλαιά κτίσματα που υφίστανται στην περιοχή με συγκεκριμένα χαρακτηριστικά. Η πλήρης απαγόρευση κάθε άλλο παρά προστατεύει την αγροτική γη, αφού τα αγροτεμάχια στα οποία δεν υπάρχει κτίσμα παραμένουν χέρσα και παρατημένα.
- Ζώνη Β24. Μια εντελώς παράλογη ζώνη με αρτιότητα στα 10 στρέμματα που χτίζει μόνο κτίριο αναψυχής εστίασης 50 τμ. πάνω στο βουνό εφαπτόμενη κατά τα άλλα της Ζώνης Ε οικιστικής καταλληλότητας. Να επιτραπεί σαν χρήση η κατοικία με συγκεκριμένα τμ. δόμησης.
Τέλος, είναι προφανές ότι θα πρέπει να υπάρξουν οι απαραίτητες υποδομές οι οποίες θα στηρίξουν τις σύγχρονες ανάγκες του νησιού, η διαχείριση των στερεών αποβλήτων, η αποχέτευση, η ύδρευση. Η κλιματική αλλαγή και ο κίνδυνος λειψυδρίας είναι στους στόχους και τις παρεμβάσεις οι οποίες θα πρέπει να γίνουν άμεσα.
Μένω μόνιμα και δραστηριοποιούμαι στο νησί τα τελευταία 14 χρόνια με απόλυτο σεβασμό στον ιδιαίτερο χαρακτήρα του νησιού και τον ντόπιο πληθυσμό. Ας μην αναγκαστούμε να το εγκαταλείψουμε.
Με εκτίμηση,