Στα εναλλακτικά σενάρια για τη Δημοτική Ενότητα Κορινθίων προτείνεται χώρος ανατολικά του Οικισμού της Αγίας Παρασκευής και νότια των Κεχρεών, όπου η χρήση γης προτείνεται να εμπίπτει στην κατηγορία «Ειδικές χρήσεις» του άρθρου 13 του ΠΔ 59/2018, όπως ισχύει. Βάσει και των σελίδων 45-46 της παρουσίασης των εναλλακτικών σεναρίων, η "ειδική χρήση" που έχουν κατά νου οι συντάκτες του εγγράφου φαίνεται ότι είναι η κατηγορία 31 του ανωτέρω άρθρου, και συγκεκριμένα «(31) Χώρος επεξεργασίας, αποθήκευσης και διάθεσης στερεών αποβλήτων/επεξεργασία, διάθεση στερεών τοξικών αποβλήτων». Αυτό είναι προφανές, αφού στην παραπάνω σελίδα υπάρχει σήμανση για τη δημιουργία μονάδας μονάδας ανακύκλωσης ΑΕΚΚ (Απόβλητα Εκσκαφών, Κατασκευών και Κατεδαφίσεων) - λαϊκιστεί "μπάζων".
Η δημιουργία της εν λόγω μονάδας είναι ένα σχέδιο που προωθείται εδώ και κάποιο καιρό, και εμείς ως κάτοικοι της περιοχής έχουμε εναντιωθεί σθεναρά σε αυτό. Το έργο προωθείται ως έργο ανάπλασης λόγω της ύπαρξης ανενεργού λατομείου στην περιοχή, σε προστατευόμενη έκταση που έχει κυρηχθεί αναδασωτέα. Ορθώς πρέπει να κλείσει αυτή η "τρύπα", ένα τραύμα στο βουνό που φαίνεται από χιλιόμετρα και επηρεάζει αρνητικά την αισθητική ενός χώρου τουριστικού, πολιτιστικού και αρχαιολογικού ενδιαφέροντος. Οι κάτοικοι της περιοχής, μόνιμοι και μη, δεν είμαστε ενάντιοι στην ανάπλαση-αναδάσωση. Τουναντίον, τις κυνηγάμε εδώ και χρόνια. Ωστόσο, η εγκατάσταση μιας μονάδας, που θα επεξεργάζεται απόβλητα σε απόσταση 800μ από τον οικισμό των Κεχρεών, 400μ από αυτόν της Αγίας Παρασκευής, 600μ από παιδικές κατασκηνώσεις, και σε ευθεία οπτική σύνδεση όχι μόνο με σπίτια αλλά και με
1) αρχαιολογικους χώρους όπως το αρχαίο λιμάνι των Κεχρεών (απόσταση ~1,5 χλμ), που τον επισκέπτονται καθημερινά πούλμαν με τουρίστες, αφού μάλιστα καταβλήθηκε πρόσφατα μεγάλη προσπάθεια και χρήματα για την ανάδειξή του,
2) τις παραλίες της περιοχής
αποτελεί λάθος τρόπο πραγματοποίησης αυτής της ανάπλασης.
Δε διαφωνούμε με το να γεμίσει η "τρύπα" του πρώην λατομείου με καθαρό υλικό, η επεξεργασία του οποίου θα έχει γίνει σε κάποια μονάδα εκτός περιοχής, και στη συνέχεια να μπει χώμα για να γίνει επιτέλους η πολυπόθητη αναδάσωση. Διαφωνούμε με το να τοποθετηθούν τέτοια μηχανήματα στην περιοχή μας και να γίνεται η επεξεργασία αποβλήτων τόσο κοντά στα σπίτια μας, τα χωράφια που καλλιεργούνται, τους αρχαιολογικούς χώρους και τις παραλίες μας.
Η ίδια η μελέτη αναφέρει ότι
1) η δημιουργία της μονάδας συνεπάγεται την «παραγωγή αποβλήτων αερίων, υγρών και στερεών, θορύβου και ελάχιστων δονήσεων». Τώρα, πως ακριβώς ορίζονται οι "ελάχιστες δονήσεις" δεν το γνωρίζουμε, αλλά σίγουρα θα ο ορισμός θα είναι αρκετά ελαστικός, από τη στιγμή που τα μηχανήματα που θα εγκατασταθούν θα είναι, πάντα σύμφωνα με τη μελέτη, χιλιάδων τετραγωνικών μέτρων και θα πρέπει να σπάνε μπάζα, ενώ αν χρειαστεί προβλέπεται μέχρι και η χρήση εκρήξεων.
2) "οι αρχαιολογικοί χώρου της ευρύτερης περιοχής θα επηρεασθούν εμμέσως από τη λειτουργία της προτεινόμενης δραστηριότητας της μορφολογικής και βλαστητικής αποκατάστασης του ανενεργού λατομείου και την προσθήκη Μονάδας ΑΕΚΚ"
Στην ευρύτερη περιοχή υπάρχουν πάρα πολλά πολιτιστικά μνημεία. Πέραν του ανωτέρω αναφερθέντος λιμανιού υπάρχουν οι αρχαιολογικοί χώροι του Ιουστινιάνειου (Εξαμίλιου) Τείχους, των αρχαιολογικών χώρων των Κεγχρεών και εν γένει των Ονείων Όρεων, «Ράχη Μπόσκα» της Ξυλοκέριζας, «Γωνιά» και «Κεσίμια» των Εξαμιλίων. Και η ίδια η μελέτη αναφέρει όπως είδατε ότι οι χώροι αυτοί θα επηρεαστούν αρνητικά από τη μονάδα.
Χαρακτηριστικά αναλογιστείτε ότι το πρώην λατομείο έχει ήδη προκαλέσει ζημιές σε αρχαιολογικούς και πολιτιστικούς χώρους. Ο ίδιος ο χώρος έχει κυρηχθεί ως αρχαιολογικός χώρος των αρχαίων λατομείων των Κεγχρεών, ενώ πλησίον του έχουν ήδη υποστεί εξαιτίας του πρώην λατομίου ζημιές:
1) η σπηλιά θρησκευτικής σημασίας, στην οποία έμεινε ο Απόστολος Παύλος όταν έφτασε για πρώτη φορά στην Κορινθία μέσω του λιμανιού των Κεχρεών, και
2) ενετικό τείχος-οχυρό που υπάρχει στη θέση του λατομίου ("Στανοτόπι"), ένα από τα 2 περάσματα των Όνειων Ορέων, που φυλασσόταν με αυτό το οχυρό.
Για το λόγο αυτό άλλωστε το Συμβούλιο της Επικρατείας δικαίωσε και τον αγώνα τον κατοίκων της περιοχής (απόφαση 275/2016) ώστε να κλείσει το εν λόγω λατομείο που λειτουργούσε παρανόμως επί δεκαετίες χωρίς άδεια της πολιτιστικής διοίκησης και μάλιστα «εντός του κηρυγμένου αρχαιολογικού χώρου των αρχαίων λατομείων των Κεγχρεών» που «στην ίδια θέση έχει επισημανθεί αρχαίο τείχος της ύστερης κλασικής, ελληνιστικής και ενετικής περιόδου». Στην ίδια αυτή απόφαση του ΣτΕ μνημονεύεται και κρίνεται θετικώς η ρητή άρνηση της πολιτιστικής διοίκησης να επιτρέψει τη συνέχιση της λειτουργίας του, και είναι αδύνατον από άποψη προστασίας όλων αυτών των αρχαιοτήτων εντός ή πλησίον αυτού να λειτουργήσει χώρος επεξεργασίας, αποθήκευσης και διάθεσης στερεών αποβλήτων και εντεύθεν να λαμβάνει επεξεργασία, διάθεση στερεών τοξικών αποβλήτων, ακόμη και με τη μορφή περιβαλλοντικής υποδομής.
Παρακαλούμε σημειώστε επίσης ότι η τοπική κοινωνία έχει ήδη κινηθεί δικαστικά εναντίον του προτεινόμενου έργου αυτού ΑΕΚΚ και βάσει αυτού του αγώνα έχει εκδοθεί ήδη η απόφαση 448/2025 του ιδίου Ανωτάτου Δικαστηρίου σε Συμβούλιο, με την οποία ακυρώθηκε η περιβαλλοντική αδειοδότηση μονάδας περιβαλλοντικής υποδομής με τη μορφή ΑΕΚΚ σε γειτονικό χώρο του πρώην λατομικού χώρου.
Παρακαλούμε σημειώστε επίσης ότι για τη δημιουργία της εν λόγω μονάδας παραβιάζονται ακόμα και τα κριτήρια αποκλεισμού, που έχει θεσπίσει η ίδια η Περιφέρεια Πελοποννήσου για τη δημιουργία τέτοιων μονάδων, αφού βάσει του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Αποβλήτων (ΠΕΣΔΑ) της Περιφέρειας Πελοποννήσου (Β΄ 2044 και 2099/2017) οι μονάδες αυτές:
1) πρέπει να βρίσκονται τουλάχιστον 800μ από τα κέντρα οικισμών - ενώ το κέντρο του οικισμού της Αγίας Παρασκευής βρίσκεται περίπου στα ~600μ και λίγο πιο μακριά βρίσκονται οι Κεχριές
2) πρέπει να βρίσκονται τουλάχιστον 500μ από αρχαιολογικούς χώρους - ενώ το προτεινόμενο έργο θα βρίσκεται όπως προαναφέραμε κυριολεκτικά δίπλα από τον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο των αρχαίων λατομείων των Κεγχρεών και πολύ κοντά σε άλλους.
Επιπλέον, στα ανωτέρω κριτήρια περιλαμβάνεται διάταξη που αναφέρει ότι τέτοιες μονάδες είναι δυνατόν να τοποθετούνται κοντά σε παραλίες μόνο αν μπορεί να τεκμηριωθεί ότι η μορφολογία του εδάφους δημιουργεί προϋποθέσεις για ασφαλή χωροθέτηση χωρίς την πρόκληση οπτικών, περιβαλλοντικών αλλά και λειτουργικών οχλήσεων στην παραλία. Εξαιτίας ακριβώς της μορφολογίας του εδάφους είναι δεδομένο ότι θα προκαλούνται τέτοιες οχλήσεις - το πρώην λατομείο φαίνεται από χιλιόμετρα.
Ακόμα, σε περίπου 1 χλμ από τον προτεινόμενο χώρο βρίσκεται η ιαματική πηγή των Λουτρών της Ωραίας Ελένης. Χωρίς να έχει γίνει υδρογραφική μελέτη δεν μπορούμε να είμαστε 100% βέβαιοι, αλλά είναι σχεδόν σίγουρο ότι τα νερά αυτά είτε πηγάζουν είτε τουλάχιστον περνάνε μέσα από τα Όνεια Όρη - το βουνό δηλαδή, που είναι ακριβώς πάνω από την πηγή και στο οποίο θα τοποθετηθεί η εν λόγω μονάδα, που θα προκαλεί σύμφωνα με την ίδια τη μελέτη υγρά και άλλα απόβλητα.
Τέλος, παρακαλούμε λάβατε υπόψιν και το συνολικό χαρακτήρα της περιοχής, ο οποίος είναι οικιστικός, παραθεριστικός, γεωργικός και πολιτιστικός. Στην περιοχή δεν υπάρχει ούτε μία άλλη παραγωγική-βιοτεχνική-βιομηχανική μονάδα, και αυτή τη στιγμή σχεδιάζεται να υλοποιηθεί μονάδα που θα λαμβάνει απόβλητα, θα τα διαχωρίζει σε ασφαλή και επικίνδυνα (π.χ. αμίαντος), και θα σπάει τα ασφαλή μπάζα σε μορφή κατάλληλη για να "ενταφιαστεί" στον χώρο του ανενεργού λατομείου, είτε με μηχανήματα είτε ακόμα και με εκρήξεις. Και μάλιστα το προτεινόμενο διάστημα ολοκλήρωσης του έργου, σύμφωνα με τη μελέτη και τις άδειες που επιχειρήθηκαν να δωθούν, δεν είναι καν τα 5 έτη που προβλέπει ο νόμος, αλλά 12, μπορεί και παραπάνω, οπότε δεν μπορούμε καν να δεχθούμε ότι η όχληση θα είναι μικρής διάρκειας και αναγκαία.
Για όλους τους ανωτέρω λόγους:
1) γιατί παραβιάζονται τα κριτήρια της περιφέρειας για τη δημιουργία τέτοιων μονάδων
2) γιατί δεν τεκμηριώνεται και δη επαρκώς από μελέτη και με βάση επιστημονικά δεδομένα η πολεοδομική και χωροταξική ανάγκη για τη θέσπισή της ειδικής χρήσης του άρθρου 13 του ΠΔ 59/2018
3) γιατί το ΣτΕ
- έχει ήδη κλείσει με δική του απόφαση τη λειτουργία λατομείου σε αυτό το χώρο ακριβώς λόγω των οχλήσεων που προκαλούσε - οχλήσεις, που η ίδια η μελέτη του έργου λέει ότι θα προκληθούν ξανά
- έχει επίσης ήδη ακυρώσει την πρόσφατη περιβαλλοντική αδειοδότηση της εν λόγω μονάδας ΑΕΚΚ με το υπάρχον πολεοδομικό σχέδιο
- έχει κατακυρώσει ότι εντός του χώρου αυτού υπάρχει κηρυγμένος αρχαιολογικός χώρος και αρχαίο τείχος
4) γιατί το προτεινόμενο έργο είναι παντελώς ασύμβατο με τα προαναφερθέντα πολιτιστικά μνημεία της περιοχής
5) γιατί η λειτουργία μιας τέτοιας μονάδας, που σύμφνωνα και με την ίδια τη μελέτη θα παράγει αέρια, υγρά και στέρεα απόβλητα, θορύβους και δονήσεις, κάτι που την καθιστά πλήρως ασύμβατη με μια περιοχή, ο χαρακτήρας της οποίας είναι καθαρά αρχαιολογικός, πολιτιστικός, τουριστικός, οικιστικός, παραθεριστικός και γεωργικός.
Δεν μπορούμε να δεχτούμε την κατηγοριοποίηση της περιοχής αυτής ο περιοχής "ειδικής χρήσης", που σκοπό θα έχει την επεξεργασία αποβλήτων, με διαχωρισμό ασφαλών από επικίνδυνα, με εκρήξεις, νέφος-σκόνες και όλα τα υπόλοιπα που αναφέρονται στη μελέτη, και θα γίνεται σε τόσο κοντινή απόσταση από σπίτια, κατασκηνώσεις, καλλιέργειες και αρχαιολογικούς χώρους.
Κλείνοντας, επαναλαμβάνουμε ότι δεν είμαστε ενάντιοι στην ανάπλαση, όσο κι αν κάποιοι θα θελήσουν να ισχυριστούν κάτι τέτοιο. Αν το υλικό που θα καταλήξει εντός του ανενεργού λατομείου έχει ήδη επεξεργαστεί αλλού και έρχεται έτοιμο και "καθαρό", πολύ ευχαρίστως αυτό το υλικό να προέρχεται από την επεξεργασία ΑΕΚΚ (μπάζων). Αλλά η επεξεργασία δεν πρέπει να γίνεται εδώ, δίπλα σε αρχαιολογικούς χώρους, σπίτια, κατασκηνώσεις και καλλιέργειες. Δεν υπάρχει κανένα απολύτως πρόβλημα αν, αντί να έρχονται εδώ τα μπάζα για επεξεργασία, αυτά να πηγαίνουν αλλού, να τα επεξεργάζεται μια εξειδικευμένη εταιρεία, και στη συνέχεια το καθαρό υλικό να έρχεται και να εναποτίθεται εντός του πρώην λατομείου, ιδεατά και εντός των προβλεπόμενων από τον νόμο 5 ετών.