ΕΠΣ ΔΥΤΙΚΩΝ ΚΥΚΛΑΔΩΝ: ΔΗΜΟΥ ΚΥΘΝΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΣΕΡΙΦΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΣΙΦΝΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΚΙΜΩΛΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΜΗΛΟΥ

Σοβαρές παρατηρήσεις νομιμότητας και διαδικαστικών πλημμελειών επί της ΜΠΣ του ΕΠΣ Δυτικών Κυκλάδων

Στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το «Ειδικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΕΠΣ) Δυτικών Κυκλάδων», υποβάλλω τις ακόλουθες παρατηρήσεις, οι οποίες αφορούν τόσο το ουσιαστικό περιεχόμενο όσο και τη νομιμότητα της διαδικασίας εκπόνησης και δημοσιοποίησης της Μελέτης Πολεοδομικού Σχεδιασμού (ΜΠΣ).
1. Πλημμελής δημοσιότητα – έλλειψη ουσιαστικής συμμετοχής του κοινού.
Η διαδικτυακή παρουσίαση και η εν γένει δημοσιότητα της διαβούλευσης υπήρξαν εξαιρετικά περιορισμένες, γεγονός που αποτυπώνεται και στον ιδιαίτερα χαμηλό αριθμό προβολών (περί τα 730 άτομα) για ένα σχέδιο που αφορά χιλιάδες ιδιοκτήτες και ρυθμίσεις με εξαιρετικά σοβαρές συνέπειες στο δικαίωμα ιδιοκτησίας.
Η διαβούλευση, ιδίως σε ζητήματα χωροταξικού και περιβαλλοντικού σχεδιασμού, δεν μπορεί να είναι τυπική ή προσχηματική, αλλά οφείλει να διασφαλίζει πραγματική, ουσιαστική και ενημερωμένη συμμετοχή. Η περιορισμένη απήχηση συνιστά ένδειξη πλημμελούς δημοσιότητας και θέτει ζήτημα νομιμότητας της διαδικασίας.

2. Δομικά και τυπικά ελαττώματα της ΜΠΣ – παραβίαση της αρχής σαφήνειας
Η ΜΠΣ παρουσιάζει σοβαρές εσωτερικές αδυναμίες, ενδεικτικές έλλειψης επιμέλειας και σαφήνειας:
• απουσία πίνακα περιεχομένων, που καθιστά δυσχερή τον έλεγχο και την κατανόηση της μελέτης,
• διπλή και αντιφατική αρίθμηση κεφαλαίων (π.χ. το κεφάλαιο Α.10.3.1.4 εμφανίζεται αφενός ως «Δήμος Μήλου» και αφετέρου ως «Γενικό Συμπέρασμα για το Μηδενικό Σενάριο»).
Τα ανωτέρω δεν αποτελούν απλές τυπογραφικές αστοχίες, αλλά ουσιώδη προβλήματα σαφήνειας, τα οποία προσβάλλουν την αρχή της βεβαιότητας του δικαίου και καθιστούν ασαφές ποια συμπεράσματα αφορούν ποιον Δήμο ή ποιο σενάριο.

3. Προβληματική σύμπτυξη πέντε Δήμων σε ενιαία ΜΠΣ
Η επιλογή εκπόνησης ενιαίας ΜΠΣ για πέντε διαφορετικούς Δήμους (Κύθνου, Σερίφου, Σίφνου, Μήλου, Κιμώλου), χωρίς αυτοτελή, σαφώς διακριτή και πλήρη ανάλυση ανά Δήμο, παραβιάζει την αρχή της εξατομίκευσης του πολεοδομικού σχεδιασμού.
Οι Δήμοι αυτοί παρουσιάζουν ριζικά διαφορετικά γεωμορφολογικά, περιβαλλοντικά, αναπτυξιακά και κοινωνικά χαρακτηριστικά, τα οποία δεν μπορεί να αντιμετωπίζονται με οριζόντιες ρυθμίσεις.

4. Έλλειψη ουσιαστικής πρόσβασης στους χάρτες – παραβίαση δικαιώματος πληροφόρησης
Οι χάρτες της ΜΠΣ, οι οποίοι αποτελούν αναπόσπαστο και ουσιώδες στοιχείο της μελέτης, δεν διατέθηκαν σε αυτοτελή ψηφιακή μορφή (π.χ. αρχεία υψηλής ανάλυσης, γεωαναφερόμενα αρχεία), αλλά μόνο ως χαμηλής ανάλυσης εικόνες για απλή επισκόπηση μέσω οθόνης.
Η πρακτική αυτή:
• καθιστά αδύνατο τον ακριβή εντοπισμό ιδιοκτησιών,
• εμποδίζει την ουσιαστική κατανόηση των επιπτώσεων,
• ακυρώνει στην πράξη τη δυνατότητα ουσιαστικής συμμετοχής στη διαβούλευση.

5. Παραπλανητική παρουσίαση κρίσιμων ρυθμίσεων
Κατά την προφορική παρουσίαση της μελέτης από τους μελετητές δόθηκε η εντύπωση ότι η προτεινόμενη διαστασιολόγηση της ζώνης προστασίας (250 μ.) είναι απλώς «ενδεικτική» και όχι δεσμευτική. Ωστόσο, στο γραπτό σώμα της ΜΠΣ η ρύθμιση αυτή εμφανίζεται ως συγκεκριμένη επιλογή σεναρίου, γεγονός που δημιουργεί αντίφαση μεταξύ γραπτής και προφορικής πληροφόρησης και προφανώς είχε στόχο να παραπλανήσει τους συμμετέχοντες στη διαβούλευση.

6. Ουσιαστική και συνταγματική πλημμέλεια της ζώνης προστασίας 250 μ.
Πέραν των ανωτέρω διαδικαστικών ζητημάτων, η προτεινόμενη ζώνη προστασίας 250 μ. από την ακτογραμμή:
• στερείται ειδικής και τοπικά τεκμηριωμένης αιτιολογίας,
• παραβιάζει την αρχή της αναλογικότητας,
• προσβάλλει το δικαίωμα ιδιοκτησίας (άρθρο 17 Συντ. και άρθρο 1 ΠΠΠ ΕΣΔΑ), καθώς επιβάλλει καθολικούς περιορισμούς χωρίς πρόβλεψη αποζημίωσης ή αντισταθμιστικών μέτρων.

Συμπέρασμα – Αίτημα

Για όλους τους ανωτέρω λόγους, ζητείται η ουσιαστική επανεξέταση της Μελέτης Πολεοδομικού Σχεδιασμού (ΜΠΣ), η αποκατάσταση των σοβαρών διαδικαστικών και δομικών πλημμελειών που αυτή εμφανίζει και η αναθεώρηση της προτεινόμενης ζώνης προστασίας, με βάση ειδική, ανά Δήμο και αναλογική τεκμηρίωση.

Σε κάθε περίπτωση, η διαστασιολόγηση τυχόν πρόσθετης ζώνης προστασίας πέραν της παραλίας, όπως αυτή ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο πλάτους πενήντα (50) μέτρων σύμφωνα με τον ν. 2971/2001, θα πρέπει να κινείται εντός των ορίων της αρχής της αναλογικότητας και να μην υπερβαίνει, χωρίς ειδική και τοπικά τεκμηριωμένη αιτιολόγηση, το διπλάσιο του ανωτάτου αυτού πλάτους.

Περαιτέρω, σε περίπτωση θέσπισης πρόσθετης ζώνης προστασίας πέραν της παραλίας, οιαδήποτε ουσιώδης στέρηση ή περιορισμός του δικαιώματος δόμησης οφείλει, σύμφωνα με το άρθρο 24 παρ. 6 του Συντάγματος και την ισχύουσα πολεοδομική νομοθεσία, να συνοδεύεται από πρόβλεψη μεταφοράς συντελεστή δόμησης, με τρόπο πραγματικά εφαρμόσιμο και κλιμακούμενο, ανάλογα με την έκταση και την ένταση του επιβαλλόμενου περιορισμού.

Σε περιπτώσεις δε όπου η μεταφορά συντελεστή δόμησης δεν είναι πρακτικά ή χωρικά εφικτή, η επιβολή των περιορισμών καθίσταται συνταγματικά ανεκτή μόνο με την πρόβλεψη ουσιαστικής και πραγματικής αποζημίωσης, προκειμένου να μη συνιστά έμμεση απαλλοτρίωση.

Τέλος, οι ανωτέρω περιορισμοί, εφόσον επιβληθούν χωρίς πρόβλεψη ουσιαστικών αντισταθμιστικών μέτρων ή αποζημίωσης, εγείρουν σοβαρό ζήτημα συμβατότητας όχι μόνο με το άρθρο 17 του Συντάγματος, αλλά και με το άρθρο 1 του Πρώτου Πρόσθετου Πρωτοκόλλου της ΕΣΔΑ.