ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΠΑΤΜΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΛΕΙΨΩΝ - ΔΗΜΟΥ ΛΕΡΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΑΓΑΘΟΝΗΣΙΟΥ - ΔΗΜΟΥ ΚΑΛΥΜΝΙΩΝ

ΘΕΣΕΙΣ ΕΠΙ ΤΟΥ ΤΠΣ-ΕΛΛΕΤ

Βασική προϋπόθεση οποιασδήποτε επιτυχημένης προσπάθειας διαμόρφωσης κοινωνικά δίκαιων, περιβαλλοντικά ορθολογικών και οικονομικά αποδοτικών πολιτικών χωρικού σχεδιασμού αποτελεί ο συμμετοχικός σχεδιασμός του χώρου, όπως υπαγορεύουν οι αρχές της αειφόρου ανάπτυξης.
Γνωρίζουμε, ότι η τρέχουσα διαβούλευση αποτελεί τη διαβούλευση επί των λεπτομερειών της τελικής πρότασης, θεωρούμε γι αυτό απογοητευτικό -έως και προσχηματικό-, να προβλέπεται χρονικό περιθώριο μόλις πέντε ημερών (!) για την κατάθεση απόψεων επί των εναλλακτικών σεναρίων χωρικής οργάνωσης του Δήμου Πάτμου και των ΟΤΑ των γειτονικών νησιών.
Το πρόβλημα αυτό επιτείνεται από την ασάφεια της σύνδεσης του ΤΠΣ με την υπό εκπόνηση Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) Νοτίου Αιγαίου (ΕΠΜ 8β), τους υπό κύρωση/ανάρτηση δασικούς χάρτες και το υπό διαβούλευση Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο Τουρισμού. Αποτέλεσμα των παραπάνω είναι μην είναι σαφή και συχνά τεκμηριωμένα κατά την κρίση μας τα όρια, η θέση και το περιεχόμενο πολλών εκ των προτάσεων.
Επίσης, δεν βοηθάει την καταγραφή των απόψεων των φορέων της κοινωνίας των πολιτών και γενικά της τοπικής κοινωνίας η προθεσμία των πέντε (5) ημερών διαβούλευσης

Όραμα
Η Βιώσιμη Ανάπτυξη θα πρέπει να αποτελεί το όραμα του της Πάτμου για την επόμενη 30ετία. Επομένως κύριοι στόχοι θα πρέπει να είναι η διατήρηση και προστασία των φυσικών και πολιτιστικών πόρων και η βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων, όπως και της εμπειρίας των επισκεπτών.
Κυριότερες παρατηρήσεις:
Προστασία της πλαγιάς μεταξύ Σκάλας και Χώρας, όπου την απειλή αποτελεί η
επέκταση της Σκάλας κατά μήκος τόσο της νότιας ακτής του Κοχλακά (ανοικτού όρμου δυτικά της Σκάλας), όσο και στην πλαγιά του βουνού της Χώρας, στο ύψος της Εψιμιάς και προς τα Σάψιλα. Η λοιπή πλαγιά δεν κινδυνεύει λόγω της ύπαρξης της μονής της Αποκάλυψης και της Πατμιάδας Σχολής.
Επιβολή ζώνης προστασίας με απαγόρευση της δόμησης περιμετρικά της Χώρας , δεδομένου ότι ενώ τα όρια της Χώρας προς την πλευρά της Σκάλας – από την Βίγλα/Μύλοι έως τον Άγιο Θωμά – είναι για τον επισκέπτη σαφή, δεν ισχύει το ίδιο στις άλλες πλευρές που έχουν από καιρό καταληφθεί με κτίσματα άλλα σε νέο-πατινιώτικο ρυθμό και άλλα εντελώς κοινά.
Είναι απαραίτητο να υπάρξουν – και ορισμένα προβλέπονται – τμήματα του νησιού που να παραμείνουν εντελώς παρθένα αφιερωμένα στην άγρια ζωή. Ένα ελάχιστο θα ήταν: το Πρασόβουνο (μετά το Διακόφτι, τον Σταυρό και την Ελιά) στο νότιο τμήμα του νησιού και ολόκληρο το βορειοανατολικό τμήμα από το κουμαρόδασος της Λάμπης έως το κάθισμα του Απολλού και την Παναγία του Γερανού, συμπεριλαμβανόμενου ολόκληρου του εκεί βουνού. Επίσης η χερσόνησος του Εύδηλου, στα βορειοδυτικά της Πάτμου, το Μεγάλο και Μικρό Μυρσίνι στα δυτικά και η ακτή από τις Λεύκες έως τον Μέρικα. Επίσης, ο Κόκκινος Κάβος πάνω από το Κάθισμα Καλογήρων, αν και, εφόσον ληφθεί σχετική απόφαση, αεροδρόμιο και άγρια ζωή δεν συμπορεύονται. Προτείνουμε επέκταση της ζώνης απόλυτης προστασίας κατά μήκος ολόκληρης της δυτικής ακτής, από τον Κοχλακά, τους Κήπους, την Αγία Παρασκευή έως τον Γένουπα, από τον οποίο θα πρέπει να απομακρυνθεί το λατομείο. Το ίδιο ισχύει και για την βόρεια απόκρημνη ακτή με αρκετή ενδοχώρα του κόλπου του Σταυρού, και ορισμένες κοιλάδες, όπως αυτή που ξεκινώντας από τις υπώρειες του Προφήτη Ηλία, καταλήγει ανάμεσα στου Γροίκου και την Καλικατσού.
Απόλυτη προστασία των νησίδων: Τραγονήσι, Χιλιομόδι, Σκλάβα/Σκλαβοπούλα, Κεδρονήσι, Άγιος Γεώργιος, Άνυδρο και Πετροκάραβο.
Διευθέτηση και καθορισμός ορίων των τουριστικών «οικισμών» σε όλο το άνοιγμα του κόλπου – από τον Σταυρό στον νότο έως το Λιβάδι του Δεληποθητού στον βορρά - ώστε να περιοριστεί η διάχυση της εκτός σχεδίου δόμησης. Αύξηση της ελάχιστης αρτιότητας των γηπέδων, στα οποία επιτρέπεται η δόμηση. Έμφαση των περιορισμών δόμησης στα Σάψιλα, στου Γροίκου, στον Κάμπο (χωριό και παραλία), στον Χριστό και στην Βαγιά όπου η κατάσταση δεν είναι ελεγχόμενη .
Προστασία της αγροτικής γης κυρίως στην ενδοχώρα στο Μελόι, στο Αγριολίβαδο, στον Κάμπο πίσω από την παραλία, στην πεδιάδα προς τον Χριστό, στην Λάμπη, στο λιβάδι του Δεληποθητού, όπου και το φράγμα. Επίσης στα μικροσκοπικά χωράφια στο Λιβάδι Καλογήρων, στον Εύδηλο και στις Λεύκες. Στο νότιο τμήμα του νησιού αναφέρω στην μικρή κοιλάδα στα Σάψιλα, σε τμήματα του Γροίκου, και στους καλλιεργημένους αγρούς στα ενδότερα της Καλικατσούς, καθώς και στον Σταυρό στις βόρειες υπώρειες του Πρασόβουνου. Επίσης στις Αλυκές στον κόλπο του Σταυρού και στους Κήπους στη δυτική πλευρά του νησιού. Στις περιοχές αυτές πρέπει να περιοριστεί σημαντικά η κατοικία και κυρίως η 2η κατοικία και να προβεφθούν μέτρα για την τόνωση της-όποιας- αγροτικής παραγωγής (με χρησιμοποίηση στοχευμένων προγραμμάτων κρατικών ενισχύσεων του ΕΣΠΑ). Τυχόν δράσεις αγροτουρισμού θα πρέπει να προβλέπονται χωρίς καταλύματα
Προστασία τοπιακών ενοτήτων . Υπάρχουν μικρότερες ενότητες τοπίου στις οποίες πρέπει να απαγορευτεί η δόμηση για να διασωθούν πχ το βουνό του Προφήτη Ηλία, η περιοχή της Καλικατσούς – ήδη αρκετά επιβαρυμένη- λόφος με συστάδα εντυπωσιακών βράχων στην νότια πλευρά της Χώρας, η Συκαμιά, η μικρή κοιλάδα με τους φοίνικες, το ρωμαϊκό λουτρό και το βυζαντινό εκκλησάκι σε μικρή απόσταση από τον αμαξιτό δρόμο, που συνδέει την Χώρα με του Γροίκου στο μέσον της διαδρομής. Πρέπει επίσης να προστατευτεί το τμήμα της πλαγιάς από την μονή του Ευαγγελισμού έως τους Κήπους, και στο βόρειο τμήμα η προς τον κόλπο πλευρά του βουνού που αντικρίζει τις παραλίες του Λιγγίνου και την Βαγιά.
Απόλυτη προστασία των τριών εναπομεινάντων λιθόστρωτων καλντεριμιών,που ξεκινούν από την Χώρα, δύο προς Σκάλα και ένα προς Γροίκου. Δύο άλλα έχουν δυστυχώς καταστραφεί, διότι καλύφθηκαν από αμαξιτό δρόμο.
Αποτροπή/ απαγόρευση φαραωνικών έργων επέκτασης που θα αλλοιώσουν το λιμάνι της Σκάλας, για την εξυπηρέτηση κρουαζιερόπλοιων και διατήρηση της παλιάς ακτογραμμής κοντά στο Κονσολάτο και στο βράχο της Αγίας Παρασκευής όπου δένουν τα μικρά ψαράδικα και ημερόπλοια. Στο τμήμα της προκυμαίας μπροστά
στα καφενεία να δένουν τα σκάφη των ντόπιων που εκτελούν ημερήσια δρομολόγια στις παραλίες και στα γύρω νησιά, ενώ η θέση κότερων και λοιπών σκαφών τουριστικών και αναψυχής είναι το τμήμα της παραλίας ανάμεσα στο βαπτιστήριο του αγίου Ιωάννη και την Νετιά. Η αβαθής παραλία της Νετιάς παραμένει για τις βάρκες και τα μικρά πλεούμενα.