ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΚΩ - ΔΗΜΟΥ ΝΙΣΥΡΟΥ

Υπερβολική εξάρτηση στον τουρισμό

Παρακολουθώ τη συζήτηση για τα σενάρια και αισθάνομαι την ανάγκη να εκφράσω έναν προβληματισμό για το πόσο εξαρτημένοι γινόμαστε από τον τουρισμό. Υπάρχουν πολλά παραδείγματα διεθνώς (Μαγιόρκα, Κανάρια, Αίγυπτος Σαρμ Ελ Σειχ, Σρι Λάνκα, Μπάλι, και άλλα..) όπου η ανάπτυξη του τουρισμού έφερε πρόσκαιρη ευημερία, αλλά άφησε τις τοπικές κοινωνίες εξαιρετικά ευάλωτες. Όταν ήρθε μια κρίση (πανδημία, γεωπολιτική αστάθεια, οικονομική κατάρρευση, περιβαλλοντική υποβάθμιση), οι τουρίστες εξαφανίστηκαν από τη μια μέρα στην άλλη, ενώ οι ντόπιοι έμειναν με χρέη, ακριβή στέγη, κατεστραμμένα οικοσυστήματα και ελάχιστες εναλλακτικές πηγές εισοδήματος.
Η Κως ήδη βιώνει πολλές από τις παρενέργειες της υπερ-τουριστικοποίησης: πίεση στο νερό και στα οικοσυστήματα, σκουπίδια, κίνηση και τροχαία από τα άπειρα ενοικιαζόμενα οχήματα, αύξηση του κόστους ζωής, εποχικές και χαμηλά αμειβόμενες δουλειές, εγκατάλειψη της πρωτογενούς παραγωγής. Αν συνεχίσουμε να επενδύουμε μονοδιάστατα σε περισσότερες κλίνες και υποδομές για μαζικό τουρισμό, δεν χτίζουμε ασφάλεια για το μέλλον, χτίζουμε μεγαλύτερη εξάρτηση και υπερκέρδη για λίγους. Η πραγματική βιωσιμότητα για το νησί βασίζεται στην ενίσχυση της τοπικής παραγωγής, προστασία του φυσικού κεφαλαίου, διαφοροποίηση της οικονομίας και ανάπτυξη που να υπηρετεί πρώτα τους κατοίκους και μετά τους επισκέπτες. Διαφορετικά, κινδυνεύουμε να γίνουμε άλλο ένα παράδειγμα τόπου που έζησε από τον τουρισμό, αλλά τελικά πλήρωσε ακριβά την υπερβολική του εξάρτηση από αυτόν.
Ένας ακόμη σοβαρός παράγοντας που συχνά υποτιμάται στη συζήτηση για νέα τουριστική ανάπτυξη είναι η διάβρωση της ακτογραμμής. Τα τελευταία χρόνια η υποχώρηση των παραλιών στην Κω είναι πλέον εμφανής και επιταχυνόμενη, με απώλεια άμμου, στένωση ή και εξαφάνιση τμημάτων παραλίας και συχνότερες ζημιές σε υποδομές κοντά στη θάλασσα. Η κλιματική αλλαγή, με την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και την ενίσχυση των ακραίων καιρικών φαινομένων, παίζει καθοριστικό ρόλο, αλλά η ανθρώπινη παρέμβαση έχει επίσης συμβάλει σημαντικά. Έργα και μόνιμες κατασκευές πάνω στην ακτογραμμή και η συνεχής «σκλήρυνση» των ακτών για τουριστικούς σκοπούς διαταράσσουν τη φυσική μεταφορά ιζήματος και στερούν τις παραλίες από την ανανέωσή τους, επιδεινώνοντας συνολικά τη διάβρωση. Αν συνεχίσουμε να αντιμετωπίζουμε την ακτογραμμή ως χώρο προς εκμετάλλευση και όχι ως ζωντανό, δυναμικό σύστημα, κινδυνεύουμε να χάσουμε όχι μόνο το φυσικό τοπίο, αλλά και το ίδιο το «κεφάλαιο» πάνω στο οποίο βασίζεται ο τουρισμός του νησιού.

Νικόλαος Παπαγιαννόπουλος
Ερευνητής Θαλάσσιας Βιολογίας