Η διαδικασία που ακολουθείται για την υλοποίηση του ΤΠΣ στα νησιά μας είναι εξόχως προβληματική, από τον σχεδιασμό της ακόμα.
Έχει πάρα πολύ μικρή διάρκεια διαβούλευσης για τη σημασία του. Πρόκειται για κάτι που θα δεσμεύσει το νησί μας και τα γειτονικά για δεκαετίες.
Ίσως αυτό σημαίνει πως έτσι και αλλιώς δε θα ληφθεί υπόψιν σοβαρά κανένα παράπονο.
Εάν κατάλαβα καλά από την παρουσίαση, η αμοιβή των μελετητών πρόκειται να δοθεί όχι κατά την παράδοση της τελικής πρότασης τους αλλά κατόπιν έγκρισης των ΤΠΣ από το ΣΤΕ?
Δηλαδή δίνεται κίνητρο στους μελετητές ώστε να χρησιμοποιήσουν τα αυστηρότερα δυνατά κριτήρια ώστε να μην κινδυνέψουν να μείνουν απλήρωτοι?
Ελπίζω να κατάλαβα λάθος.
Επίσης στην πράξη έχουμε ένα και μόνο προτεινόμενο σενάριο, τα άλλα είναι εντελώς προσχηματικά.
Παραθέτω μερικά εκ των πολλών προβλημάτων που εντοπίζω με έμφαση στην δόμηση.
Κεντρική πανελλαδική γραμμή που δεν υπολογίζει τίποτα και δεν κάνει διακρίσεις όσον αφορά την πραγματική κατάσταση στις περιοχές που μελετά π.χ. ανάγλυφο, νησιωτικότητα.
Ενδεικτικά θα έπρεπε να ληφθούν υπόψιν:
Πληθυσμός μαζί με απόδημους που σκοπεύουν να επιστρέψουν, ο οποίος είναι έως και τριπλάσιος του σημερινού. Ήδη η πληθυσμιακή αύξηση στην προηγούμενη απογραφή οφείλεται σε αυτούς.
Αριθμός αξιοποιήσιμων γεωτεμαχίων. Ελάχιστα είναι τα αξιοποιήσιμα αν λάβουμε υπόψιν τις δασικές εκτάσεις και τα προβλήματα πρόσβασης σε δημοτικούς δρόμους.
Αριθμός καθέτων ιδιοκτησιών. Εδώ το πρόβλημα αφορά τον μέγιστο συντελεστή δόμησης που απειλεί το 194Δ να θέσει. Η αναλογία καθέτων ιδιοκτησιών προς τα συνολικά γεωτεμάχια είναι 7024/16219 δηλαδή περίπου 0.43. Πουθενά αλλού στην Ελλάδα δεν παρατηρείται κάτι τέτοιο και ο λόγος που αυτό έχει συμβεί είναι το μεγάλο εμβαδόν αρτιότητας που έχει τεθεί καθώς και η έλλειψη αυτόνομης πρόσβασης των γεωτεμαχίων σε οδούς και η μεγάλη ανάγκη δημιουργίας "οικοπέδων" μέσω αυτής της νομοθετικής δυνατότητας. Ωστόσο ένα γήπεδο στο οποίο έχουν συσταθεί π.χ. 6 κάθετες ιδιοκτησίες απειλείται σήμερα να έχει μέγιστη συνολική δόμηση τα 400τ.μ. το οποίο θα κληθούν να μοιραστούν οι πολλαπλοί ιδιοκτήτες. Αυτό θα οδηγήσει σε απαξίωση της περιουσίας και τελειωτικό χτύπημα στο πρόβλημα στέγασης όσον αφορά το νησί μας.
Προοπτική τουριστικής ανάπτυξης του νησιού στα σημεία που αυτή τη στιγμή αναπτύσσονται.
Σε γήπεδα που βρίσκονται εκτός οικισμού από το Καστέλλι μέχρι τον Εμπορειό αυτή τη στιγμή βρίσκεται σε εξέλιξη η ανέγερση δεκάδων νέων οικοδομών. Στην πλειοψηφία τους πρόκειται για εξοχικές κατοικίες ή επιπλωμένες νέες κατοικίες προς μίσθωση με εγκεκριμένο αρχιτεκτονικό σχεδιασμό από το αρμόδιο τοπικό συμβούλιο αρχιτεκτονικής ώστε να αρμόζουν στο περιβάλλον και τη μορφολογία του νησιού όπως ορίζει το ΠΔ694Δ και για τα εκτός οικισμού. Τα αδόμητα αξιοποιήσιμα γήπεδα σε αυτήν την ταχέως αναπτυσσόμενη τουριστική περιοχή που στην πλειοψηφία τους δεν ξεπερνούν τα 5στρέμματα, στην πράξη θα αχρηστευθούν εκτός εάν τρέξουν οι ιδιοκτήτες τους κατά τη μεταβατική περίοδο που τους δοθεί να εκδώσουν οικοδομικές άδειες. Αυτό θα οδηγήσει σε ακόμα ταχύτερο και ενδεχομένως πιο πρόχειρο και άναρχο σχεδιασμό της δόμησης, ουσιαστικά έχοντας τα αντίθετα αποτελέσματα από αυτά που επιχειρεί να διαμορφώσει το ΤΠΣ, την προστασία του τοπίου, του περιβάλλοντος κ.ά.
Επίσης εξαιρείται της δυνατότητας κατασκευής εξοχικής κατοικίας ολόκληρο το εκτός οικισμού τμήμα του Βαθύ και μαζί φυσικά τα Στημένια!! Ανεξαρτήτως εμβαδού!!
Οριοθέτη οικισμών.
Περνώντας στο οριοθέτηση των οικισμών βλέπουμε πως επιχειρείται η οριοθέτηση τους εκ του μηδενός λαμβάνοντας υπόψιν αεροφωτογραφίες από την Ιταλοκρατία!! Όπως σωστά ακούστηκε αυτό είναι παραδοχή του Ελληνικού κράτους πως δεν μετείχε μετά την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων στον πολεοδομικό σχεδιασμό του νησιού και έρχεται τώρα μετά απο σχεδόν 80 χρόνια να μηδενίσει το κοντέρ και μαζί την αξία χιλιάδων ιδιοκτησιών θέτωντας τες εκτός οικισμών. Το ερώτημα που γεννάται είναι ποιο θα είναι το όφελος της μείωσης των ορίων του οικισμού που το κράτος το ίδιο μέσω του Νομάρχη έθεσε. Σε ένα νησί που παρουσιάζει πληθυσμιακή και τουριστική αύξηση, ένα νησί με ζωντανή οικονομία, διαρκείς αγοραπωλησίες ακινήτων με τους κόπους ζωής των αποδήμων και των ντόπιων και επίσης εδώ και δεκαετίες φορολογημένο ως αξιοποιήσιμο έρχεται το κράτος να στραγγαλίσει τον ζωτικό χώρο του.. Ακολουθείται μια εντελώς αντίθετη από την λογική κατεύθυνση!!
Επομένως στην πλάστιγγα μπαίνουν μερικά πράγματα που εάν δεν διορθωθούν θα μας ακολουθούν για δεκαετίες.
Από τη μία ζητείται και είναι απολύτως λογικό η μείωση της απόστασης από τον αιγιαλό από τα 60μ (δεν υπάρχει πουθενά αλλού στην Ελλάδα) στα 15μ. (όπως σε όλη την υπόλοιπη Ελλάδα, καθώς και σε έναν οικισμό της Καλύμνου που την γλύτωσε μάλλον κατά τύχη από το 694Δ) Από την άλλη, αλλάγη των ορίων δόμησης από τον κανόνα εδώ και 40 χρόνια των 4 στρεμμάτων στα 6 στρέμματα ή και παραπάνω.
Από την μία η επανέγκριση των ορίων των οικισμών με την απειλή πως αλλιώς θα τεθούν ΟΛΑ εκτός οικισμού, από την άλλη η δραστική μείωση της επιφάνειας τους θέτωντας πολλά αν και όχι όλα εκτός οικισμού. Εδώ θα διαρραγεί και η κοινωνική συνοχή, γιατί να μείνω εγώ εκτός οικισμού και όχι ο γείτονας κλπ.
Εδώ μάλλον τελειώνουν τα θετικά που άπτονται της δόμησης αλλά συνεχίζουν τα αρνητικά, μέγιστος συντελεστής δόμησης ανά γεωτεμάχιο και αχρήστευση καθέτων ιδιοκτησιών, αδόμητες ζώνες, μη δυνατότητα οικοδόμησης οικίας εκτός οικισμού σε όλο τον Βαθύ, αχρήστευση στην πράξη παλιότερων οικοπεδοποιήσεων εκτός οικισμού π.χ. Κεφάλα Αγ. Αικατερίνης και Κεφάλα Εμπορειού.
Το ΠΔ694Δ που έθεσε τους όρους δόμησης για το νησί μας, μαζί με όσα προβλήματα αυτό δημιούργησε, πρόσφατα συμπλήρωσε 45 χρόνια και μέχρι την λειτουργία του όποιου ΤΠΣ μάλλον θα συμπληρώσει και τα 50.
Εάν αφήσουμε να περάσει όπως προτείνεται το νέο ΤΠΣ δεν μπορούμε παρά να θεωρούμε πιθανό πως θα μας δεσμεύσει για άλλα τόσα! ΚΑΙ ΕΑΝ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΜΕ ΑΛΛΑ 50 ΧΡΟΝΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΔΙΟΡΘΩΘΟΥΝ ΤΑ ΝΕΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΠΟΥ ΠΑΝΕ ΝΑ ΔΗΜΙΟΥΡΓΗΘΟΥΝ ΜΠΡΟΣΤΑ ΣΤΑ ΜΑΤΙΑ ΜΑΣ ΤΗΝ ΕΧΟΥΜΕ ΠΑΤΗΣΕΙ!