ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΚΩ - ΔΗΜΟΥ ΝΙΣΥΡΟΥ

Υπόμνημα για Δήμο Κω

ΥΠΟΜΝΗΜΑ
Επί των εναλλακτικών σεναρίων του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ) Δήμου Κω
και της κατεύθυνσης του τουριστικού μοντέλου ανάπτυξης
1. Εισαγωγή – Σκοπός Υπομνήματος
Το παρόν υπόμνημα κατατίθεται στο πλαίσιο της δημόσιας διαβούλευσης για το νέο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο (ΤΠΣ) του Δήμου Κω, με στόχο να συμβάλει τεκμηριωμένα και εποικοδομητικά στον διάλογο για τα εναλλακτικά σενάρια χωρικής ανάπτυξης και ειδικότερα για την κατεύθυνση του τουρισμού στο νησί.
Η Κως αποτελεί ένα νησί του οποίου η ανάπτυξη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον τουρισμό. Όλες οι μέχρι σήμερα πολιτικές, επιλογές και επενδύσεις, με τα θετικά και τις αδυναμίες τους, έχουν συμβάλει καθοριστικά στην οικονομική και κοινωνική εξέλιξη του τόπου. Ως εκ τούτου, ο διάλογος για το μέλλον δεν μπορεί και δεν πρέπει να βασίζεται σε λογικές δαιμονοποίησης, αλλά σε ρεαλισμό, αυτογνωσία και στρατηγικό σχεδιασμό.
2. Η ανάγκη άμεσης και καθαρής συζήτησης για το τουριστικό μοντέλο της Κω
Το ΤΠΣ οφείλει να απαντήσει σε ένα θεμελιώδες ερώτημα:
Πού θέλουμε να κατευθυνθεί ο τουρισμός της Κω τα επόμενα 20–30 χρόνια;
Η απάντηση αυτή δεν μπορεί να είναι αποσπασματική ούτε να προκύπτει έμμεσα μέσω δεικτών και στατιστικών, αλλά πρέπει να αποτελεί ρητή πολιτική και χωρική επιλογή.
Η μέχρι σήμερα τουριστική ανάπτυξη:
δημιούργησε θέσεις εργασίας,
στήριξε την τοπική οικονομία,
διαμόρφωσε τις υποδομές και την κοινωνική συνοχή του νησιού.
Το ζητούμενο σήμερα δεν είναι η άρνηση αυτής της πορείας, αλλά η εξέλιξή της με όρους βιωσιμότητας, λειτουργικότητας και ποιότητας ζωής.
3. Ζήτημα λανθασμένης συγκέντρωσης και ερμηνείας στοιχείων
Στα εναλλακτικά σενάρια του ΤΠΣ παρατηρείται χρήση δεδομένων που αφορούν κυρίως τον αριθμό των τουριστικών κλινών, χωρίς να αποτυπώνεται με ακρίβεια:
η πραγματική πληρότητα,
οι βραχυχρόνιες μισθώσεις,
οι άτυπες μορφές φιλοξενίας.
Η πρακτική αυτή οδηγεί σε στρεβλή απεικόνιση της φέρουσας ικανότητας και σε τεχνητή αύξηση δεικτών που δεν αντανακλούν την καθημερινή λειτουργική επιβάρυνση του νησιού.
➡️ Κρίνεται αναγκαία η αναθεώρηση της μεθοδολογίας συλλογής και αξιολόγησης των στοιχείων, ώστε ο σχεδιασμός να βασίζεται σε πραγματικά δεδομένα χρήσης και όχι σε θεωρητικές δυναμικότητες.
4. Ο εποχικός πληθυσμός ως κρίσιμη παράμετρος σχεδιασμού
Ιδιαίτερη σημασία έχει η παράβλεψη του εποχικού πληθυσμού, καθώς πάνω από 10.000 εποχικοί εργαζόμενοι διαμένουν στην Κω κατά την τουριστική περίοδο.
Ο πληθυσμός αυτός:
επιβαρύνει τις ίδιες υποδομές με τους μόνιμους κατοίκους,
επηρεάζει άμεσα την κυκλοφορία, τη στέγαση και τις υπηρεσίες,
δεν ενσωματώνεται επαρκώς στα σενάρια χωρικού σχεδιασμού.
➡️ Προτείνεται η θεσμική ενσωμάτωση του εποχικού πληθυσμού ως βασικής μεταβλητής στον υπολογισμό φέρουσας ικανότητας και υποδομών.
5. Προτεραιότητα στις υποδομές ως προϋπόθεση ανάπτυξης
Οποιαδήποτε συζήτηση για μελλοντική τουριστική ή οικιστική ανάπτυξη δεν μπορεί να προηγείται της εξασφάλισης επαρκών υποδομών.
Σήμερα διαπιστώνονται σοβαρές πιέσεις σε:
οδικό δίκτυο και κυκλοφοριακή λειτουργία,
χώρους στάθμευσης,
τεχνικές και περιβαλλοντικές υποδομές.
➡️ Το ΤΠΣ οφείλει να προβλέπει ρητά ότι η αναβάθμιση και ενίσχυση των υποδομών αποτελεί προϋπόθεση και όχι αποτέλεσμα της ανάπτυξης.
6. Συμπερασματική θέση
Η Κως δεν βρίσκεται σε σημείο άρνησης της τουριστικής της ταυτότητας, αλλά σε σημείο ωρίμανσης του αναπτυξιακού της μοντέλου.
Το νέο Τοπικό Πολεοδομικό Σχέδιο πρέπει:
να στηρίζεται στην πραγματικότητα του νησιού,
να αναγνωρίζει τη συμβολή του τουρισμού χωρίς ιδεολογικές αγκυλώσεις,
να θέτει ξεκάθαρες κατευθύνσεις για το μέλλον με βάση τις υποδομές, την κοινωνία και το περιβάλλον.
Μόνο έτσι το ΤΠΣ μπορεί να αποτελέσει εργαλείο βιώσιμης συνέχειας και όχι απλής διαχείρισης κορεσμού.