ΕΠΣ ΔΗΜΟΥ ΤΡΙΦΥΛΙΑΣ

Ειδικό πολεοδομικό σχέδιο τοπίου ελαιώνων

Ζητείται (ως ειδικό πολεοδομικό σχέδιο τοπίου ελαιώνων) η θεσμοθέτηση ζωνών ήπιας οικιστικής σε συνδυασμό με (ταυτόχρονη και υποχρεωτικά βιολογική) ελαιοκομική παραγωγική δραστηριότητα στους αειθαλείς και ανοργάνωτους παραδοσιακούς ελαιώνες της περιοχής. Η δόμηση θα επιτρέπεται ακόμη σε σχετικά μικρά υφιστάμενα γεωτεμάχια υπό τον υποχρεωτικό όρο διατήρησης της ελαιοκομικής χρήσης (π.χ. υποχρεωτική διατήρηση/συντήρηση υψηλού ποσοστού ελαιόδεντρων (μεταφύτευση ή/και φύτευση νέων), συσχετισμός με ευνοϊκές φορολογικές διατάξεις ιδιοχρησιμοποίησης / αυτοπαράδοσης προϊόντων ελαιόκαρπου) και, με εξαιρετικά περιορισμένη δυνατότητα δομικής κάλυψης του γεωτεμαχίου.
Η αύξηση του πληθυσμού διαμονής αποτελεί στρατηγικής σημασίας στόχο. Είτε ως αύξηση πληθυσμού βάσης, είτε ως αύξηση του χρονο-πληθυσμού εποχιακής διαμονής (π.χ. τηλε-εργασία, τηλε-σπουδές, συνταξιοδότηση), είτε ακόμη ως αύξηση του πληθυσμού περιστασιακής διαμονής (τουρισμός, εποχιακό εργατικό δυναμικό κλπ).
Ανεξαρτήτως του περιεχομένου των προτεινομένων σεναρίων επιλογής διατάξεων/προτροπών, το παραλιακό μέτωπο θα συνεχίσει να είναι πεδίο χωρικών συγκρούσεων (συνύπαρξη Natura, γεωργία, ψάρεμα, ναυτιλία, τουρισμός κλπ αναλόγως εποχής και εκάστοτε υπηρετουμένων αξιών) αλλά, οπωσδήποτε, θα αποτελεί διαρκώς τον βασικό στίβο μάχιμης προσδοκίας για βιώσιμη οικιστική ανάπτυξη (τόσον της παραλιακής ζώνης όσο και της επηρεαζόμενης ενδοχώρας).
Βασικοί πυλώνες ανάπτυξης στη νότια και δυτική Πελοπόννησο (ελαιώνες αλλά και ορυζώνες, μετάξι ως και ιχθυοκαλλιέργειες παλιότερα) είχαν ιδρυθεί/θεσμοθετηθεί κατά την περίοδο της ύστερης Ενετοκρατίας, επί εξουσίας Francesco Grimani και, είτε εξελίχθηκαν είτε εξαφανίστηκαν με την πάροδο του χρόνου.
Θα πρέπει επομένως να δοθεί μεγάλη προσοχή στη μετάβαση από τις προτάσεις και τις ιδέες, στις νομικές διατάξεις (και μάλιστα απαγορευτικές ή οριζόντια περιοριστικές της οικιστικής δόμησης) προς όφελος συλλήβδην της αγροτικής ή/και κτηνοτροφικής παραγωγικής δραστηριότητας. Προτείνεται, με νοοτροπία συμβιβασμού, να προκριθούν δυνατότητες ειδικού σκοπού (αγροτο-οικιστικής) πολεοδόμησης, συνταγματικά και νομολογιακά κατοχυρωμένης με σεβασμό στο φυσικό περιβάλλον αλλά ανεξάρτητης από εμμονές διατάξεων τύπου εντός/εκτός σχεδίων αστικής δόμησης. Κατ’ αυτόν τον τρόπο θα αποφευχθούν φαινόμενα αναμονής φαραωνικών επενδύσεων Π.Ο.Τ.Α. ενίοτε αποικιακής νοοτροπίας σχεδιασμού και λειτουργίας, ως συνέχεια αναπόφευκτης εγκατάλειψης λόγω μη δυνατότητας αντιμετώπισης του (διεθνούς και υπερατλαντικού πλέον) ανταγωνισμού. Επιλέξιμοι είναι (ως προστατευόμενα ανεκτίμητα είδη τοπικής παράδοσης και πολιτισμού), οι αειθαλείς και λιτοδίαιτοι ελαιώνες με χαμηλή πυκνότητα ως και με άτακτη διάταξη ελαιόδεντρων.
Θα απαιτηθεί κοινόχρηστη δαντελωτή οδοποιία (ως εξέλιξη περιστασιακής άτυπης αγροτικής) με θέσπιση (λόγω ειδικού σκοπού) μηδενικών έως πενιχρών αποζημιώσεων απαλλοτρίωσης, υποχρεωτική οργάνωση τόσο αρδευτικών όσο και οικιστικών δικτύων ύδρευσης/αποχέτευσης και, λοιπά κατάλληλα μέτρα προστασίας των θαλασσίων υδάτων έναντι νιτρορύπανσης, υφαλμίρωσης κλπ.
Αυτό το μοντέλο 'ενδιάμεσης' αγροτο-οικιστικής δόμησης θα αποτρέψει την άναρχη εκτός σχεδίου δόμηση, προστατεύοντας το περιβάλλον, περιφρουρώντας την παράδοση και τον ιδιαίτερο πολιτισμό της ελιάς και διασφαλίζοντας την κοινωνική συνοχή και θα πρέπει να τύχει επεξεργασίας ώστε να καταστεί εφικτό χωρίς να προσκρούει στο άρθρο 24 του Συντάγματος και σε αποφάσεις του ΣτΕ.