●       Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία της απογραφής πληθυσμού της ΕΛ.ΣΤΑΤ (2011), ο Δήμος Βισαλτίας έχει πληθυσμό 20.030 κατοίκους και είναι ο 4ος μεγαλύτερος πληθυσμιακά στη σχετική κατάταξη των Δήμων της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών.

●       Ο νέος δήμος Βισαλτίας στην τριακονταετία 1981-2011 παρουσίασε μείωση πληθυσμού κατά 31,51%. Για τη δεκαετία 2001-2011 ο πληθυσμός του δήμου σημείωσε μείωση της τάξης του 13,36%.

●       Όσον αφορά τις δημοτικές ενότητες στην τριακονταετία 1981-2011 καμία δημοτική ενότητα δεν παρουσίασε αύξηση του πληθυσμού. Έτσι, μείωση κατά 38,59% παρουσίασε η Δημοτική Ενότητα Αχινού, κατά 31,40% η Δημοτική Ενότητα Βισαλτίας, κατά 22,81% η Δημοτική Ενότητα Νιγρίτας και κατά 31,51% η Δημοτική Ενότητα Τραγίλου.

●       Αναφορικά με την πυκνότητα του πληθυσμού του δήμου με βάση τα στοιχεία της απογραφής του 2011 η πιο πυκνοκατοικημένη Δημοτική ενότητα είναι αυτή της Νιγρίτας με 55,71 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο με τη Δημοτική Ενότητα Βισαλτίας να ακολουθεί με 32,98 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, κατόπιν τη Δημοτική Ενότητα Τραγίλου με 19,65 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο, και τη Δημοτική ενότητα Αχινού με 15,61 άτομα ανά τετραγωνικό χιλιόμετρο.

●       Όσον αφορά τις Τοπικές Κοινότητες με φθίνουσα σειρά οι πιο πυκνοκατοικημένες είναι: Τερπνής, Μαυροθάλασσας, Φλαμπούρου, Αγίας Παρασκευής, Δημητρητσίου, Νιγρίτης, Σιτοχωρίου, Ανθής, Τραγίλου, Σησαμιάς, Αγίου Δημητρίου, Λευκοτόπου, Τριανταφυλλιάς, Λυγαριάς, Ιβήρων, Αμπέλων, Πατρικίου, Βέργης, Νικόκλειας, Αχινού, Ζερβοχωρίου, Ευκαρπίας, Δάφνης, Θερμών, Αηδονοχωρίου, Χουμνικού, Καστανοχωρίου. 

Αναπτυξιακά χαρακτηριστικά

●       Ο Δήμος δεν παίζει κάποιο ιδιαίτερο ρόλο στην ενίσχυση του διαμορφούμενου ΑΕΠ της Περιφέρειας, ενώ δεν αποτελεί σημαντικό τουριστικό προορισμό, παρόλο το ιδιαίτερο λαογραφικό πολιτιστικό και θερμαλιστικό ενδιαφέρον που παρουσιάζει.

●       Σε σχέση με το πρωτογενή και δευτερογενή οικονομικό τομέα, ο Δήμος βασιζόμενος:

o     στην κτηνοτροφική δυναμικότητα και το δασικό πλούτο

o     ενέργειες ενίσχυσης πολιτικών ποιότητας (ΠΟΠ, ΠΓΕ, Ειδικά Παραδοσιακά Ιδιότυπα Προϊόντα)

o     στην προώθηση της υπεραξίας των ποιοτικότερων κτηνοτροφικών προϊόντων μπορεί να μεταβάλλει τον παραδοσιακό χαρακτήρα των εκμεταλλεύσεων σε ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και μοχλό δημιουργίας μεταποιητικών επιχειρήσεων εκμετάλλευσης των παραγόμενων αγροτικών προϊόντων. 

Τα στοιχεία για τους οικονομικούς τομείς της περιοχής αλλά και τα στοιχεία της απασχόλησης δείχνουν ότι ο Δήμος διαθέτει οικονομική και παραγωγική ομοιογένεια που εκφράζεται κυρίως ως παραδοσιακή απασχόληση στη γεωργία και στην κτηνοτροφία. 

●      Ο δευτερογενής τομέας παρουσιάζεται μη ανεπτυγμένος, ενώ ο τριτογενής εμφανίζει στοιχειώδη ανάπτυξη. 

●       Η αναπτυξιακή πορεία του Δήμου δύναται  να βασιστεί στην προστασία και αξιοποίηση του φυσικού και πολιτιστικού περιβάλλοντος, ώστε να αναβαθμιστεί το βιοτικό επίπεδο των πολιτών του Δήμου. 

Απασχόληση Ανεργία 

●       Εξετάζοντας την απασχόληση στο Δήμο Βισαλτίας παρατηρούμε κατά τη δεκαετία 2001- 2011 τη μείωση της απασχόλησης στον πρωτογενή τομέα και την αύξηση της απασχόλησης στον δευτερογενή και τριτογενή τομέα της οικονομίας.

●       Ειδικότερα ο πρωτογενής τομέας που το 2001 αντιπροσωπεύει το 59,05% της απασχόλησης μειώθηκε στο 49,10% το 2011. Αντίστοιχα στο δευτερογενή τομέα η απασχόληση αυξήθηκε από το 11,00% στο 13,58% στη δεκαετία 2001-2011, ενώ η απασχόληση στον τριτογενή τομέα από 29,95% αυξήθηκε στο 37,31%.

●       Σε ότι αφορά την ανεργία δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία, ενώ εκτιμάται ότι η πραγματική ανεργία στην περιοχή αγγίζει το 30%.

Οι σημαντικότεροι φυσικοί πόροι του Δήμου Βισαλτίας, οι οποίοι παράλληλα μπορούν να έχουν και τουριστικό ενδιαφέρον παρουσιάζονται παρακάτω:

●       Όρος Βερτίσκος:

Καλύπτει μια έκταση περίπου 135Km², εκ’ των οποίων τα 16km² βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Βισαλτίας. Παρουσιάζει τραχύ ανάγλυφο με έντονες εναλλαγές ομαλών και απότομων πτυχώσεων, το οποίο διασχίζεται από μεγάλο αριθμό ρεμάτων και χαραδρών. Η βλάστηση παρουσιάζει υψομετρική διαβάθμιση. Σε χαμηλά υψόμετρα (400-700 μέτρα) κυριαρχούν αείφυλλοι σκληρόφυλλοι θάμνοι (πουρνάρια, φιλλύκια, κέδρα). Πιο ψηλά συναντώνται φυλλοβόλα είδη με πιο κοινά το γαύρο, το φράξο, την όστρυα και δάση βελανιδιάς, ενώ τα υψηλότερα τμήματα του βουνού καλύπτονται από δάση οξιάς. Κατά μήκος των περισσότερων ρεμάτων και σε περιοχές με αυξημένη υγρασία αναπτύσσεται υγρόφιλη δενδρώδης βλάστηση από πλατάνια, καβάκια και ιτιές.

●       Όρος Κερδύλλια:

Καλύπτει μια έκταση περίπου 140 Km², εκ’ των οποίων περίπου 100km2 βρίσκονται εντός των διοικητικών ορίων του Δήμου Βισαλτίας. Στη βλάστηση κυριαρχούν οι αείφυλλοι σκληρόφυλλοι θάμνοι (πουρνάρι, κέδρα, ρείκια, φράξος).

●       Ποταμός Στρυμόνας:

Ο ποταμός Στρυμόνας εισέρχεται στην Ελλάδα δυτικά, δια μέσου των στενών του που ο ίδιος έχει διανοίξει ανάμεσα στις οροσειρές της (Μπέλες) και του (Αγκίστρου) και διασχίζει τον κάμπο των Σερρών περνώντας και από την περιοχή του Δήμου Βισαλτίας. Στις όχθες του ποταμού υπάρχει ποικιλία υδρόβιας βλάστησης από θάμνους που δίνουν ομορφιά στον ποταμό. Επικρατούν οι λεύκες, οι ιτιές, οι ακακίες και τα πλατάνια. Στα νερά του ζουν αρκετά είδη ψαριών, ανάμεσα στα οποία κυριαρχεί ο κυπρίνος και σε πολύ μικρότερες ποσότητες, τα τσιρόνια, οι πέρκες, οι γουλιανοί και τα χέλια. Την πανίδα του οικοσυστήματος του ποταμού συμπληρώνει πλήθος ζώων και πουλιών που φωλιάζουν στις όχθες του και είναι άμεσα εξαρτημένα από αυτόν.

●       Ιαματικές πηγές Θερμών Νιγρίτας:

Βρίσκονται στον οικισμό των Θέρμων σε απόσταση 5 χιλιομέτρων από τη Νιγρίτα και 22 χιλιομέτρων από τις Σέρρες. Τα Θέρμα Νιγρίτας πήραν το όνομά τους από τις περίφημες θερμές πηγές, οι ιαματικές ιδιότητες των οποίων έδωσαν από την αρχαιότητα φήμη στην περιοχή. Τα δημόσια λουτρά (Θέρμες), που σώζονται στο ύψος των πηγών, χτίστηκαν επί Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Η θερμοκρασία του ιαματικού νερού είναι 25-56ο C

●       Γεωθερμικό πεδίο Αχινού – Ιβήρων

Γεωθερμικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η περιοχή Αχινού - Ιβήρων (η οποία βρίσκεται σε μικρή απόσταση από το γεωθερμικό πεδίο Θερμών Νιγρίτας και εικάζεται ότι αποτελεί προέκταση του), όπου κατά την εκτέλεση υδρογεωτρήσεων σε βάθη 150-350μ μετρήθηκαν θερμοκρασίες 28-35οC. Τα δεδομένα αυτά καθιστούν ιδιαίτερα πιθανή την ύπαρξη γεωθερμικών πεδίων χαμηλής ενθαλπίας και σε άλλες περιοχές εντός των ορίων της εξεταζόμενης περιοχής.

Εντός των ορίων του Δήμου, βρίσκονται τα εξής καταφύγια άγριας ζωής (ΚΑΖ):

•        K80: Κούτμος-Σκιάδα-Κούκουρα (Νέων Κερδυλίων), ΦΕΚ (759/Β/9-8-77)

•        K84: Αγιάννης-Ανάθεμα-Δάκρυσμα-Καγιάμπαση-Αηδονοχώρι (Καστανοχωρίου), ΦΕΚ (717/Β/299-82)

•        K74: Νιγρίτα-Θερμές-Λαγκάδιο, ΦΕΚ (384/Β/27-7-87)

•        K909: Νιγρίτα - Θερμά - Τερπνή - Αγία Παρασκευή, ΦΕΚ (1079/Β/08-08-06)

•        K738: Τερπνή - Νικόκλεια Δήμου Νιγρίτας και Βισαλτίας, ΦΕΚ (475/Β/18-04-02)

Προβλήματα Ρύπανσης

Τα πιο σημαντικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο δήμος σχετίζονται με τις αγροτικές και κτηνοτροφικές δραστηριότητες. Βασική πηγή ρύπανσης είναι τα λύματα από τα απόβλητα των κτηνοτροφικών μονάδων. Η πρόχειρη ταφή τους και, ακόμη περισσότερο, η παράνομη απόθεση τους, καταλήγουν να ρυπαίνουν τον υδροφόρο του ποταμού Στρυμόνα. Τα παραγόμενα ρυπαντικά φορτία θεωρείται ότι συγκεντρώνονται σε περιοχές πλησίον των Δημοτικών Διαμερισμάτων, όπου παρατηρείται η κτηνοτροφική δραστηριότητα. Τα στερεά απόβλητα ενδεχόμενα παραμένουν στις μονάδες εκτροφής των ζώων, όπου και γίνεται πρακτικά η διάθεσή τους. Κατά συνέπεια η επιρροή του οργανικού φορτίου περιορίζεται στα υδάτινα σώματα που βρίσκονται πλησίον των μονάδων, τα οποία τις περισσότερες φορές δέχονται και τα παραγόμενα υγρά απόβλητα. Η ρύπανση των υπόγειων και επιφανειακών νερών λόγω νιτρικών αλάτων είναι άμεσα συνδεδεμένη με τη χρήση λιπασμάτων στη γεωργία. Στη λεκάνη απορροής του ποταμού Στρυμόνα (ο κάμπος των Σερρών), όπου οι υπερβάσεις των ορίων νιτρορύπανσης δεν είναι μεγάλες, συνδυάζονται με τις έντονες γεωργικές δραστηριότητες και την ύπαρξη ευαίσθητων υδροφορέων.

Άλλα προβλήματα που αφορούν την περιοχή, από τις γεωργικές δραστηριότητες είναι: 

•        Οι μεγάλες απώλειες νερού κατά τη μεταφορά και διανομή του από τα ημιτελή ή ανεπαρκώς

•        συντηρημένα, λόγω του υψηλού κόστους, δίκτυα άρδευσης.

•        Η μεγάλη περιεκτικότητα των επιφανειακών υδάτων σε θρεπτικά άλατα, κυρίως ΝΟ3 και ΡΟ4, προερχόμενα από τις απορροές γεωργικών εδαφών, τα οποία καταλήγουν στο Στρυμονικό κόλπο, οδηγώντας τον σε ευτροφισμό.

•        Η είσοδος, αρκετά ανάντη στο Στρυμόνα, θαλασσινού νερού, λόγω της μειωμένης θερινής του παροχής, εξαιτίας των αρδεύσεων.