Ο Δήμος Μεσσήνης βρέχεται από το Μεσσηνιακό Κόλπο στα νότια συνορεύει με τον Δήμο Πύλου Νέστορος στα δυτικά, βόρεια με το Δήμο Τριφυλίας και το Δήμο Οιχαλίας και ανατολικά με το Δήμο Καλαμάτας. Ο Δήμος Μεσσήνης αναπτύσσεται στη δυτική πλευρά του ποταμού Παμίσου. Από πλευράς ανάγλυφου, η περιοχή του Δήμου Μεσσήνης, εμφανίζει ένα εκτεταμένο πεδινό επίπεδο υψηλής γεωργικής παραγωγικότητας, το οποίο χωροθετείται κυρίως στη νότια πλευρά του Δήμου και περιλαμβάνει την παραλιακή ζώνη και την πεδιάδα της Μεσσήνης που τη διασχίζει ο Πάμισος ποταμός. Όλα τα παράλια της περιοχής του Δήμου Μεσσήνης που βρέχονται από τον Μεσσηνιακό Κόλπο είναι ομαλά και αμμώδη. Το βόρειο τμήμα του Δήμου που περιλαμβάνει τις Δημοτικές Ενότητες Ιθώμης, Ανδρούσης, Αριστομένους και Τρικόρφου, χαρακτηρίζεται ως ημιορεινό. Κύρια χαρακτηριστικά του είναι οι απότομες κλίσεις και τα υψηλά ανά σημεία υψόμετρα. Ημιορεινή χαρακτηρίζεται ακόμα η νότια πλευρά του Δήμου και πιο συγκεκριμένα το ΝΔ τμήμα των Δημοτικών Ενοτήτων Πεταλιδίου και Αίπειας. Η έκταση των ΔΕ Ανδρούσας, Αριστομένους, Βουφράδων, Ιθώμης και Τρικόρφου είναι 316,36 τ.χλμ.

Πίνακας: Κοινότητες και οικισμοί των ΔΕ Ανδρούσας, Αριστομένους, Βουφράδων , Ιθώμης, Τρικόρφου του Δήμου Μεσσήνης 

●      Ο μόνιμος πληθυσμός στο σύνολο του Δήμου Mεσσήνης  ανέρχεται σε 23.482 κατοίκους (απογραφή ΕΛ.ΣΤΑΤ. 2011) και το 42,11% του πληθυσμού συγκεντρώνεται στη ΔΕ Μεσσήνης.

●      Οι ΔΕ Ανδρούσας, Αριστομένους, Βουφράδων, Ιθώμης και Τρικόρφου συγκεντρώνουν το 36,16% του μόνιμου πληθυσμού του Δήμου

●      Κατά τη δεκαετία 1991-2011 ο συνολικός μόνιμος πληθυσμός του Δήμου μειώθηκε κατά 16,37% .

●      Η ΔΕ Τρικόρφου αποτελεί την πιο αραιοκατοικημένη περιοχή του Δήμου

●      Στην περιοχή του Δήμου οι σημαντικότεροι κλάδοι οικονομικής δραστηριότητας είναι η αγροτική παραγωγή με επίκεντρο την παραγωγή ελαιολάδου και οι υπηρεσίες τριτογενούς τομέα σε σχέση με τον τουρισμό και την παραθεριστική κατοικία.  

Πίνακας: Πληθυσμιακή εξέλιξη των ΔΕ Ανδρούσας, Αριστομένους, Βουφράδων , Ιθώμης, Τρικόρφου του Δήμου Μεσσήνης 1991-2001-2011 (πηγή: ΕΛ.ΣΤΑΤ.) 

Σύμφωνα με τον ν.3937/2011 (ΦΕΚ 60/Α/31-3-2011) Αρθ. 5, ως σημαντικά στοιχεία φυσικού περιβάλλοντος (οικοτόπων και ειδών) είναι οι περιοχές Natura, τα Καταφύγια Άγριας Ζωής (ΚΑΖ), τα Εθνικά Πάρκα, οι Εθνικοί Δρυμοί κ.λπ. 

Εντός των ορίων του Δήμου Μεσσήνης και ειδικότερα στις ΔΕ  Ανδρούσας, Αριστομένους, Βουφράδων, Ιθώμης και Τρικόρφων εντοπίζονται τα εξής σημαντικά στοιχεία και προστατευόμενες περιοχές φυσικού περιβάλλοντος: 

●     Καταφύγια Άγριας Ζωής:

       o   Καλλιγά -ΦΕΚ 276/Β/1987

       o   Τούμπα- ΦΕΚ 768/Β/1988