ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΝΟΤΙΟΥ ΠΗΛΙΟΥ

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ

ΦΥΣΙΚΕΣ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΕΣ/ΤΡΩΤΟΤΗΤΑ
Πλημμύρες: Στην παρουσίαση καταγράφονται οι παρακάτω.
• Κακοκαιρία "Ιανός" (Σεπτέμβριος 2020) Μηλίνα, Χόρτο, Λεφόκαστρο
• Κακοκαιρία "Μήδεια" (Φεβρουάριος 2021) παράκτιες και χαμηλές περιοχές
• Κακοκαιρία "Αθηνά" (Οκτώβριος 2021) Υπερχείλιση ρεμάτων
• Κακοκαιρία "Daniel" (Σεπτέμβριος 2023) Χόρτο, Μηλίνα, Μικρό, Ποτόκι, Κάλαμος, Πάλτση, Μελανή, Ποτιστικά, Κομός, Λημνιώνας, Καστρί, Λύρη, Θεοτόκος, Πάου, Λεφόκαστρο, Άμποβος, Κορώπη.
Είναι σωστή η καταγραφή των πλημμυρικών φαινομένων (αν και θα μπορούσαν να επεκταθούν οι μελετητές χρονικά στο παρελθόν), δεν υπογραμμίζεται όμως η αύξηση τόσο στη συχνότητα όσο και στην ένταση/επιπτώσεις των φαινομένων. Το έδαφος της επικράτειας του Δήμου χαρακτηρίζεται από έντονο ανάγλυφο (το οποίο αποτυπώνεται στο σχετικό χάρτη) αλλά και πολυσχιδές υδρογραφικό δίκτυο. Όλο το υδρογραφικό δίκτυο της περιοχής αποτελείται από χειμάρρους (κανένα μόνιμο υδατόρεμα) και επομένως δεν έχει μελετηθεί από τις μελέτες πλημμυρικού κινδύνου του υδατικού διαμερίσματος Θεσσαλίας κάτι που αποτελεί σημαντικό μειονέκτημα για το Ν. Πήλιο. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο κίνδυνος πλημμυρών δεν είναι υπαρκτός, όπως αποδεικνύει η παραπάνω καταγραφή συμβάντων. Παράγοντες που συμβάλουν στην επιδείνωση του φαινομένου πρόσφατα – εκτός από την κλιματική αλλαγή - είναι: η συχνά αυθαίρετη διάνοιξη ιδιωτικών ή/και δημόσιων δρόμων εκτός των οικισμών, η έλλειψη οριοθέτησης των υφιστάμενων ρεμάτων με αποτέλεσμα την ανοικοδόμηση μέσα σε κοίτες ρεμάτων ή το μπάζωμα αυτών για τη δημιουργία καλλιεργήσιμου χώρου, δρόμων, κ.α. (παράδειγμα: το ρέμα που πλημμύρισε το 2023 τη Μηλίνα, και διαμόρφωσε μία κοίτη 50 μέτρων πλάτους, ξαναμπαζώθηκε αυθαίρετα χωρίς να υπάρχει μελέτη οριοθέτησης/διευθέτησης ρέματος. Στην επόμενη καταιγίδα, θα ξαναφύγουν τα πρανή και θα κατεβάσει τόνους φερτών στην παραλία). Τέλος οι δασικές πυρκαγιές συμβάλλουν τόσο στην αύξηση του όγκου όσο και της ταχύτητας των ομβρίων που διοχετεύονται προς τη θάλασσα μέσω των ρεμάτων. Η επικράτεια του Δήμου υπέστη δύο καταστροφικές δασικές πυρκαγιές (1999, 2007) που έχουν υποβαθμίσει σημαντικά τη χλωρίδα και την ικανότητα απορρόφησης ομβρίων από το έδαφος. Για όλους τους παραπάνω λόγους είναι ύψιστης σημασίας η εκπόνηση μελετών οριοθέτησης όλων των κύριων ρεμάτων (εντός και εκτός των οικισμών).
Δασικές πυρκαγιές/ αναφέρομαι στο Χάρτη Τρωτότητας:
Ο χάρτης τρωτότητας που παρουσιάζεται συσχετίζεται με την ποσότητα καύσιμης ύλης ανά περιοχή και όχι με το επίπεδο κινδύνου για την έναρξη πυρκαγιάς. Γι’ αυτό και οι δασωμένες βόρειες περιοχές εμφανίζονται ως υψηλότερης τρωτότητας. Σχεδόν το 100% των δασικών πυρκαγιών όμως που έχουν εκδηλωθεί στην περιοχή τα τελευταία 30 χρόνια είναι ανθρωπογενείς (τις περισσότερες φορές από καύση κλαδιών είτε σε οικόπεδα είτε σε χωράφια παρά την απαγόρευση της αντιπυρικής περιόδου). Η εξάπλωση της κατοικίας εκτός σχεδίου και η διάνοιξη νέων δρόμων φαίνεται να συμβάλει στη συχνότητα εκδήλωσης πυρκαγιών, και πρέπει να περιοριστεί. Γι’ αυτό οι καταστροφικές περιοχές στο Ν. Πήλιο δεν εκδηλώθηκαν εκεί που δείχνει ο χάρτης ως περιοχές υψηλής τρωτότητας αλλά αλλού. Επίσης, θα έπρεπε να συνυπολογιστεί στο χάρτη τρωτότητας και η έλλειψη δασικών δρόμων (που δυσχεραίνει το έργο της κατάσβεσης) ή αντιπυρικών λωρίδων. Εκεί που είναι πιο δύσκολη η κατάσβεση με επίγεια μέσα υπάρχει και μεγαλύτερη τρωτότητα.