ΤΠΣ ΔΗΜΟΥ ΑΛΜΩΠΙΑΣ

ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΠΣ Α ΦΑΣΗ - ΣΕΝΑΡΙΑ

Έχοντας υπόψη ότι η Αλμωπία στο σύνολό της συγκροτεί μια «ανοιχτή πόλη», με ισχυρή διασύνδεση μεταξύ των οικισμών της, και δεδομένου ότι κατά την τελευταία δεκαετία έχει εξελιχθεί στον δημοφιλέστερο χειμερινό τουριστικό προορισμό της Μακεδονίας, με επίκεντρο τον θερμαλισμό, τη φυσική ομορφιά, την ορεινότητα και την ποικιλία ειδικών μορφών τουρισμού, καθίσταται σαφές ότι ο Δήμος βρίσκεται πλέον σε μεταβατικό στάδιο.
Η συνεχής αύξηση των επισκεπτών, η επέκταση των τουριστικών δραστηριοτήτων, η βελτίωση της προσβασιμότητας και η αναγνωρισιμότητα των Λουτρών Πόζαρ σε διαπεριφερειακό επίπεδο δημιουργούν ισχυρή πιθανότητα ώστε, στα επόμενα χρόνια, η Αλμωπία να αποτελέσει επιλογή αποκεντρωμένης μόνιμης κατοικίας για πληθυσμούς από τα μεγάλα αστικά κέντρα της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας.
Με δεδομένες αυτές τις αναπτυξιακές τάσεις, στο επίπεδο των προτεινόμενων σεναρίων του ΤΠΣ κρίνεται αναγκαίο να συμπεριληφθούν οι ακόλουθες χωρικές κατευθύνσεις και ρυθμίσεις, ώστε ο σχεδιασμός να ανταποκριθεί:
• στις προβλεπόμενες πληθυσμιακές μεταβολές,
• στην ενίσχυση της κατοικίας και της επιχειρηματικότητας,
• στην ορθολογική διαχείριση των τουριστικών και περιβαλλοντικών πόρων,
• και στη διασφάλιση της βιώσιμης χωρικής ανάπτυξης όλης της Αλμωπίας.

Στο πλαίσιο της Α’ Φάσης διαβούλευσης του Τοπικού Πολεοδομικού Σχεδίου (ΤΠΣ) Δήμου Αλμωπίας και με δεδομένη τη δυναμική της περιοχής στον θερμαλιστικό, ορεινό, θρησκευτικό και πολιτιστικό τουρισμό, κατατίθενται οι ακόλουθες προτάσεις χωρικής οργάνωσης, οι οποίες ενισχύουν και εξειδικεύουν το προτεινόμενο Σενάριο ΙΙ.
________________________________________
1. Εντοπισμός και οριοθέτηση νέων οικισμών Β΄ κατοικίας
Σύμφωνα με το πρότυπο του οικισμού Τρία Έλατα, προτείνεται:
✔ Οριοθέτηση νέων οργανωμένων περιοχών Β΄ κατοικίας στις θέσεις:
• Άνω Πευκωτό
• Άνω Κορυφή
Οι δύο αυτοί οικιστικοί πυρήνες διαθέτουν:
• εξαιρετική θέα,
• ορεινό φυσικό περιβάλλον,
• άμεση πρόσβαση σε υφιστάμενους οικισμούς,
• δυνατότητα ανάπτυξης ήπιας εξοχικής κατοικίας.
Η θεσμοθέτησή τους θα συμβάλει στην ελεγχόμενη ανάπτυξη, την αποτροπή άναρχης δόμησης και την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας.
________________________________________
2. Οι επαρχιακές οδοί να χαρακτηριστούν ως “Ζώνες Αναπτυξιακών Δραστηριοτήτων”
Προτείνεται όλοι οι οδικοί άξονες της Αλμωπίας που βρίσκονται εκτός οικισμού να αποδοθούν ως γραμμικές ζώνες ανάπτυξης, με επιτρεπόμενες χρήσεις:
• επιχειρήσεων τουρισμού,
• αγροτουρισμού,
• μεταποίησης τοπικών προϊόντων,
• εμπορικών χρήσεων χαμηλής όχλησης,
• υπηρεσιών εξυπηρέτησης ταξιδιωτών.
Ο χαρακτηρισμός αυτός:
• ενισχύει τη βιωσιμότητα του οδικού δικτύου,
• αποτρέπει άναρχες παρεμβάσεις,
• δημιουργεί έναν ισχυρό αναπτυξιακό άξονα κατά μήκος των οδικών εισόδων της Αλμωπίας.
________________________________________
3. Χαρακτηρισμός ως “Οικισμών Τουριστικού Ενδιαφέροντος” όλων των οικισμών σε ακτίνα 8 km από το Λουτράκι
Προτείνεται οι οικισμοί που βρίσκονται σε ακτινική απόσταση έως 8 χιλιομέτρων από τα Λουτρά Πόζαρ να χαρακτηριστούν Τουριστικοί Οικισμοί Ειδικού Ενδιαφέροντος.
Αυτό περιλαμβάνει ενδεικτικά:
• Λουτράκι
• Όρμα
• Πρόμαχοι
• Μεγαπλάτανος
• Πιπεριές
• Λυκόστομο
• Σαρακηνοί
• Πολυκάρπη
• Τσάκοι
• Σωσάνδρα
• Τμήματα Αριδαίας που λειτουργούν ως πύλες πρόσβασης
✔ Οι οδικοί άξονες που συνδέουν τους παραπάνω οικισμούς με τα Λουτρά Πόζαρ να χαρακτηριστούν “Οδικοί Άξονες Τουριστικού Χαρακτήρα”
με επιτρεπόμενες χρήσεις:
• τουριστικές μικρής κλίμακας,
• επιχειρήσεις υπαίθριας αναψυχής,
• καταστήματα εξυπηρέτησης επισκεπτών,
• ήπιες τουριστικές εγκαταστάσεις.
• Ιατρικός τουρισμός και φροντίδα τρίτης ηλικίας
________________________________________
4. Απόδοση χαράξεων για διασυνοριακή και περιφερειακή διασύνδεση – Σύνδεση Θερμαλιστικού & Χιονοδρομικού Τουρισμού
Προτείνεται να αποδοθούν στο ΤΠΣ:
✔ Οι υφιστάμενες και προτεινόμενες χαράξεις:
• των διασυνοριακών οδών με Βόρεια Μακεδονία,
• των οδικών συνδέσεων Αλμωπίας–Πάικου–Βόρας,
• των αξόνων που ενώνουν το Λουτράκι – Όρμα – Σαρακηνοί με το Χιονοδρομικό Κέντρο Καϊμακτσαλάν.
Για τα τμήματα αυτά πρέπει να προβλεφθούν ειδικές ζώνες χρήσεων γης εκατέρωθεν, ώστε:
• να υποστηρίζουν την τουριστική ροή,
• να λειτουργούν ως γραμμικοί υποδοχείς δραστηριοτήτων,
• να ενισχύουν την ενιαία ταυτότητα θερμαλισμού–ορεινού τουρισμού.
________________________________________
5. Περιοχές Θρησκευτικού Τουρισμού – Καθορισμός Ζωνών Ανάπτυξης
Προτείνεται ο χαρακτηρισμός ειδικών ζωνών ανάπτυξης γύρω από:
✔ Ιερό Ναό Αγίου Ιλαρίωνος Προμάχων
✔ Ιερά Μονή Αρχαγγέλου στον Αρχάγγελο
Οι ζώνες αυτές θα περιλαμβάνουν:
• βελτίωση προσβασιμότητας,
• οργάνωση χώρων στάθμευσης,
• διαδρομές προσκυνηματικού ενδιαφέροντος,
• επιτρεπόμενες υποστηρικτικές δραστηριότητες πολύ μικρής κλίμακας,
• διασύνδεση με το δίκτυο τουρισμού υπαίθρου.
________________________________________
6. Περιοχές Ιστορικού & Αρχαιολογικού Τουρισμού
Προτείνεται να αναγνωριστούν ως “Περιοχές Πολιτιστικού – Ιστορικού Ενδιαφέροντος” τα ακόλουθα σημεία:
✔ Σπηλαιοβάραθρο Λουτρών Πόζαρ
(φυσικό–γεωλογικό μνημείο υψηλής αξίας)
✔ Κάστρο Μογλενών
(μεσαιωνικό μνημείο κομβικής ιστορικής σημασίας)
✔ Πεδία και μνημεία ιστορικών μαχών Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου
(Σκουλίτσα, Πρόμαχοι, Άνω Αλώπια κ.ά.)
Στις περιοχές αυτές ζητείται:
• θεσμοθέτηση ζωνών προστασίας,
• δυνατότητα ήπιων υποστηρικτικών εγκαταστάσεων,
• δημιουργία ενιαίων “πολιτιστικών διαδρομών”,
• σύνδεση με το τουριστικό προϊόν της Αλμωπίας.
________________________________________
7. Εντοπισμός, απόδοση και θεσμική κατοχύρωση των μονοπατιών φυσιολατρικού – ορειβατικού τουρισμού της Αλμωπίας
Η Αλμωπία διαθέτει ένα από τα πλουσιότερα δίκτυα φυσιολατρικών και ορειβατικών διαδρομών στη Βόρεια Ελλάδα, με σημαντικές διαδρομές στον ορεινό όγκο Βόρα – Τζένας – Πίνόβου – Πάικου, καθώς και στο φαράγγι των Λουτρών Πόζαρ.
Προτείνεται το ΤΠΣ να περιλάβει:
✔ Α. Αναλυτικό εντοπισμό όλων των υφιστάμενων χαραγμένων μονοπατιών
Συμπεριλαμβάνονται ενδεικτικά:
• Διαδρομές φαραγγιού Λουτρών Πόζαρ
• Μονοπάτι Λουτράκι – Κρεμαστός Βράχος
• Διαδρομή Όρμα – Υψώματα Τζένας
• Διαδρομή Πίνοβο – Άνω Κορυφή
• Μονοπάτια Πάικου προς Παλιόκαστρο και Άνω Πευκωτό
• Ορειβατικές συνδέσεις με Πρόμαχους – Καϊμακτσαλάν
Ο εντοπισμός να γίνει με γεωχωρική αποτύπωση GIS, ώστε να ενσωματωθούν στο χωρικό υπόβαθρο του ΤΠΣ.
________________________________________
✔ Β. Απόδοση ζωνών προστασίας και λειτουργίας κατά μήκος των μονοπατιών
Προτείνεται να αποδοθούν:
• Ζώνες πρασίνου – προστασίας περιβάλλοντος
• Ζώνες ήπιας τουριστικής υποστήριξης, με επιτρεπόμενες εγκαταστάσεις:
o σημεία θέας,
o μικρές στάσεις/κιόσκια,
o ενημερωτικές πινακίδες,
o υποδομές ασφάλειας ορειβατών.
________________________________________
✔ Γ. Διασύνδεση των μονοπατιών με τουριστικούς οικισμούς και κόμβους
Το ΤΠΣ να προβλέψει οργανωμένη διασύνδεση με:
• Λουτράκι
• Όρμα
• Πιπεριές
• Πρόμαχοι
• Μεγαπλάτανος
• Τμήματα Αριδαίας που λειτουργούν ως πύλες πρόσβασης
Η διασύνδεση ενισχύει τη βιώσιμη κινητικότητα και δημιουργεί ενιαίο δίκτυο φυσιολατρικών διαδρομών.
________________________________________
✔ Δ. Συμπερίληψη των μονοπατιών στο ενιαίο τουριστικό προϊόν του Δήμου
Προτείνεται:
• να ενσωματωθούν σε θεματικό “Δίκτυο Ορεινού & Φυσιολατρικού Τουρισμού Αλμωπίας”,
• να θεωρηθούν υποδομή περιβαλλοντικής εκπαίδευσης, υπαίθριας αναψυχής και αθλητικού τουρισμού,
• να προβλεφθούν οι σχετικές χρήσεις στις ΠΕΧ Τουρισμού Υπαίθρου.
________________________________________
✔ Ε. Διασύνδεση με θρησκευτικά και ιστορικά σημεία
Τα μονοπάτια να ενωθούν λειτουργικά με:
• Ι. Ναό Αγίου Ιλαρίωνος Προμάχων
• Ι. Μονή Αρχαγγέλου
• Κάστρο Μογλενών
• Σπηλαιοβάραθρο Λουτρών Πόζαρ
• Μνημεία Α’ Παγκοσμίου Πολέμου
Έτσι δημιουργείται ένα διευρυμένο δίκτυο πολιτιστικού – φυσιολατρικού τουρισμού, μοναδικό σε όλη τη Μακεδονία.